Taryfy dynamiczne za prąd już od przyszłego roku! Komu opłaci się zmiana?

W ostatni piątek lipca – 28.07.2023 r. Parlament zakończył prace nad nowelizacją Prawa Energetycznego. Teraz ustawa czeka na podpis Prezydenta, a wraz z nią między innymi taryfy dynamiczne. Co to oznacza dla odbiorców energii elektrycznej?

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia
Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Nowelizacja przepisów Prawa Energetycznego stawia nowe możliwości przed odbiorcami indywidualnymi energii elektrycznej. Jest to długo oczekiwany dokument, który wreszcie nie tylko majaczy na horyzoncie, ale już wkrótce (chyba, że Prezydent zawetuje ustawę) zacznie obowiązywać. Wśród jego zapisów, które pewnie najbardziej zainteresują odbiorców energii elektrycznej, będzie możliwość korzystania z tzw. taryf dynamicznych, którą wprowadzi ustawa.

Jakie ceny obowiązują aktualnie?

Obowiązujące do tej pory taryfy cen prądu opierają się na stałych cenach za zakup 1 kWh energii elektrycznej. Ewentualne zmiany cen w ciągu dnia mogą wynikać tylko z wybranej przez konsumenta taryfy strefowej, w której cena energii w określonych godzinach jest niższa niż w pozostałych. Mowa np. o taryfie G12. W obu strefach, nocnej i dziennej, jest to jednak cena stała.

Dodatkowo w tym roku ceny zostały zamrożone, by ograniczyć wpływ rynkowych fluktuacji na finanse odbiorców indywidualnych. Obecnie ceny za 1 kWh dla przeciętnego gospodarstwa domowego w najpopularniejszej taryfie – G11, wynoszą nieco ponad 1 zł, podczas gdy w zeszłym roku było to 0,77 zł. Warto dodać, że aktualnie trwają również prace nad ustawą o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z jej zapisami, roczne limity cen energii elektrycznej mają zostać zwiększone o 1000 kWh:

  • Do 3000 kWh dla “standardowych” gospodarstw domowych; 
  • Do 3600 kWh dla gospodarstw domowych z osobą niepełnosprawną;
  • Do 4000 kWh dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny i rolników.

Nowe limity mają obowiązywać od początku 2023 roku, nawet jeśli odbiorca przekroczył dotychczasowy limit przed wejściem w życie ustawy. Obecnie ta ustawa, po wprowadzeniu poprawek senackich, ma trafić z powrotem do Sejmu. 

Wróćmy jednak do Prawa Energetycznego i taryf dynamicznych.

Jak działa taryfa dynamiczna?

Wbrew obowiązującym do tej pory zasadom zwykłych taryf, ceny dynamiczne będą odzwierciedlać model giełdowy, zmieniając się co godzinę. Można powiedzieć, że od momentu wejścia w życie tych zmian, odbiorcy indywidualni będą musieli dopasowywać swoje zużycie do chwilowych cen energii, zwłaszcza jeżeli zależy im na obniżeniu rachunków za prąd. Może to wydawać się niewygodne, biorąc pod uwagę, że najniższe ceny prądu zazwyczaj obowiązują, gdy nie ma nas w domu. Pokazuje to tzw. krzywa kaczki, która jest jedną z bolączek fotowoltaiki. Wykres mający przypominać kaczkę, obrazuje nierównowagę czasową między zapotrzebowaniem szczytowym a produkcją energii odnawialnej. Taryfy dynamiczne mogą być jednak szansą dla prosumentów na jeszcze większe ograniczenie rachunków za prąd.

Przykładowy wykres krzywej kaczki, źródło: synergy.net.au
Przykładowy wykres krzywej kaczki, źródło: synergy.net.au

Najwięcej nadwyżek z OZE wypada w godzinach południowych, mijając się z porannym i wieczornym szczytem zapotrzebowania na energię elektryczną. Dlatego, by w pełni korzystać z dobrodziejstw taryf dynamicznych i możliwości obniżenia rachunków za energię elektryczną, należy przemyśleć uzupełnienie swojej domowej instalacji o magazyn energii. Taki magazyn energii elektrycznej pozwoli odbiorcom na aktywny udział w kształtowaniu swoich rachunków. Będzie go można wykorzystać do magazynowania energii w momencie niskiej ceny i wykorzystać ją, kiedy będzie potrzebna, a chwilowa cena prądu nie będzie na tyle opłacalna, by pobierać go z sieci. Warto dodać, że prosumenci rozliczający się w net-billingu, od lipca 2024 roku będą wprowadzali do sieci energię z uwzględnieniem cen godzinowych, a nie miesięcznych, jak to ma miejsce obecnie.

Taryfy dynamiczne w Prawie Energetycznym

Wdrożenie taryf dynamicznych w polskim prawie jest odpowiedzią na konieczność wypełnienia unijnych zobowiązań. Przyjrzyjmy się, jakie zapisy dotyczące taryf dynamicznych pojawiły się w ustawie oczekującej na podpis Prezydenta.

Przede wszystkim, nowelizacja przepisów zakłada obowiązek wprowadzenia taryfy dynamicznej dla operatorów, którzy posiadają ponad 200 tysięcy odbiorców. Odbiorcy będą mieli także prawo do otrzymywania informacji na temat korzyści i ryzyka związanego z takimi umowami. Oczywiście nie każdy będzie musiał z taryf dynamicznych korzystać. Jak czytamy w ustawie, warunkiem zawarcia umowy z ceną dynamiczną energii elektrycznej jest uzyskanie przez sprzedawcę energii elektrycznej zgody odbiorcy końcowego. Co więcej, sprzedawca energii elektrycznej będzie musiał poinformować odbiorców końcowych, w sposób przejrzysty i zrozumiały, o kosztach, korzyściach i ryzykach związanych z umową z ceną dynamiczną energii elektrycznej. Korzystanie z taryf dynamicznych będzie się również wiązało z koniecznością zainstalowania licznika zdalnego odczytu w celu skorzystania z możliwości zawarcia takiej umowy.

Porównywanie ofert

Korzystanie z taryfy dynamicznej będzie mogło przynieść odbiorcy korzyści, ale tylko pod warunkiem umiejętnego korzystania z takich taryf. Jeżeli przykładowo z taryfy dynamicznej korzystałaby osoba, która w trakcie dnia, kiedy są niskie ceny energii, ma praktycznie zerowe zużycie energii, a wieczorami, gdy ceny energii są statystycznie najwyższe, z energii elektrycznej korzystają wszyscy domownicy, taryfa dynamiczna prawdopodobnie nie będzie najlepszym rozwiązaniem. Statystycznie jednak możemy założyć, że odbiorcy, którzy nie zmienią taryfy na ceny dynamiczne i będą chcieć korzystać z cen na takiej zasadzie jak teraz, mając ustaloną taryfę z roku na rok, z dużym prawdopodobieństwem statystycznie będą płacić więcej. Podjęcie ryzyka przejścia na ceny dynamiczne może być korzystne. Jeśli przykładowo prosument, który ma magazyn energii, chciałby z takiej taryfy skorzystać i przede wszystkim będzie monitorował swoje zużycie energii i dopasowywał je do zmieniających się cen, to dzięki taryfom dynamicznym będzie mógł jeszcze bardziej ograniczyć swoje rachunki za prąd. Podkreśla to, jak ważne będzie świadome korzystanie z energii elektrycznej. 

W świadomym wyborze taryfy będzie mogła pomóc porównywarka ofert, która również pojawia się w ustawie i która będzie zawierać informacje o wszystkich ofertach sprzedaży energii elektrycznej, w tym ofertach umów z cenami dynamicznymi energii elektrycznej.

Prawo Energetyczne w oczekiwaniu na podpis

Prawo Energetyczne oczekuje na podpis Prezydenta. Wśród innych istotnych zapisów tej ustawy są linie bezpośrednie i one zaczną obowiązywać po upływie 14 dnia od dnia ogłoszenia podpisanej przez Prezydenta ustawy w Dzienniku Ustaw. Na wejście w życie taryf dynamicznych poczekamy jednak do przyszłego roku.

Zobacz również