Jak czytamy w opracowaniu, na prezentacji którego była redakcja GLOBEnergia.pl, poprawa efektywności energetycznej jest najbardziej efektywnym kosztowo sposobem zaspokojenia zapotrzebowania na energię wobec zachodzącej transformacji energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną zostały porównane ze wzrostem produkcji energii z czystych źródeł (OZE) oraz brakiem działań i dalszym korzystaniem z węgla do produkcji energii elektrycznej i ciepła. W toku badań zostały dokonane obliczenia dla energii elektrycznej zużywanej przez sprzęty wykorzystywane przez gospodarstwa domowe i firmy usługowe, energii cieplnej wytwarzanej z węgla w celu ogrzania budynków mieszkalnych oraz energii wykorzystywanej do wytwarzania ciepła procesowego w przemyśle.

Efektywność energetyczna opłaca się

Eksperci wyliczają, że obniżenie zapotrzebowania na energię elektryczną zużywaną przez urządzenia oświetleniowe i chłodnicze w gospodarstwach domowych i firmach usługowych o 1 MWh dzięki zastosowaniu bardziej energooszczędnych sprzętów będzie się wiązać ze średnim kosztem średnio 97 zł w latach 2021-2030. Wyprodukowanie tej samej ilości energii z OZE będzie trzykrotnie droższe (299 zł), natomiast koszt wyprodukowania tej ilości energii w istniejącej elektrowni węglowej wyniesie 320 zł. Dla porównania, typowe gospodarstwo domowe w Polsce zużywa rocznie ok. 2 MWh.

Poprawa parametrów energetycznych budynku obniżająca jego zapotrzebowanie na ciepło będzie w analizowanym okresie 2021-2030 kosztować średnio 52 zł za każdy 1 GJ – tyle ciepła zużywa typowy dom przed modernizacją energetyczną w ciągu 3 dni sezonu grzewczego) zaoszczędzonej energii cieplnej. Koszt wytworzenia tej samej ilości ciepła z węgla spalonego w domowym kotle, z uwzględnieniem kosztu zakupu i utrzymania kotła, to obecnie 63 zł/GJ. W związku z planowanym obciążeniem budynków opłatami za emisje, do 2030 roku koszt ten może wzrosnąć do 103 zł/GJ. Zastąpienie kotła węglowego pompą ciepła bez wcześniejszej modernizacji energetycznej budynku wiąże się z porównywalnym kosztem, wynoszącym 105 zł/GJ. Natomiast koszt kompleksowego przejścia na zeroemisyjne ogrzewanie budynku przez połączenie głębokiej modernizacji energetycznej i elektryfikacji ogrzewania to 88 zł/GJ.

W przemyśle ograniczenie zapotrzebowania na energię o 1 GJ w procesach niskotemperaturowych dzięki zastosowaniu bardziej efektywnych urządzeń i wykorzystaniu ciepła odpadowego wiąże się z kosztem 33 zł. Koszt wytworzenia 1 GJ ciepła dla tych samych procesów w wariancie braku działań i dalszego korzystania z węgla wynosi w analizowanym okresie 75 zł. Wyeliminowanie węgla dzięki zastosowaniu zeroemisyjnego źródła ciepła, tj. wielkoskalowej pompy ciepła, bez działań poprawiających efektywność energetyczną, to koszt 86 zł/GJ. Natomiast kompleksowe rozwiązanie obejmujące poprawę efektywności i zaspokojenie pozostałego zapotrzebowania na energię za pomocą pompy ciepła wiąże się z kosztem 74 zł na 1 GJ.

Energy Efficiency First

Transformacja w kierunku neutralności klimatycznej wiąże się z powszechnym wykorzystaniem energii elektrycznej do produkcji ciepła oraz napędzania pojazdów. W trudnych do elektryfikacji sektorach paliwa kopalne będą zastępowane zeroemisyjnym wodorem, w tym wytwarzanym w procesie elektrolizy. Doprowadzi to do szybkiego wzrostu zapotrzebowania na odnawialną energię elektryczną w nowych dziedzinach, gdzie nie była do tej pory wykorzystywana.

– Bez poprawy efektywności energetycznej rozbudowa odnawialnych mocy wytwórczych w tempie, które pozwoliłoby zaspokoić to rosnące zapotrzebowanie, będzie wyzwaniem ze względu na bariery dotyczące dostępności surowców, przestrzeni i wykwalifikowanej siły roboczej, czas trwania procedur administracyjnych oraz ograniczenia sieci energetycznych – tłumaczy w raporcie WiseEuropa.

Wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej jest warunkiem koniecznym przeprowadzenia transformacji energetycznej w tempie wynikającym z celów klimatycznych UE.

Przed nami wysokie koszty energii i opłat za emisje

Zaniechanie poprawy efektywności energetycznej będzie generowało wysokie koszty produkcji energii i opłat za emisje dla całego społeczeństwa. Przykładowo, niezrealizowanie założeń dotyczących poprawy efektywności energetycznej w przemyśle i budynkach w zakresie przewidzianym w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) spowoduje konieczność poniesienia dodatkowych kosztów, które do 2030 roku osiągną poziom 11 mld zł rocznie. W całym okresie 2021-2030 skumulowana wartość dodatkowych wydatków, których można uniknąć dzięki poprawie efektywności, osiągnie 51 mld zł Warto przy tym zaznaczyć, że przedstawione w KPEiK zamierzenia dotyczące poprawy efektywności energetycznej są dalece niewystarczające w kontekście nowych celów klimatycznych UE.

Źródło: WiseEuropa

Redakcja GLOBEnergia