Tytani transformacji: rekordziści sektora OZE w erze gigawatowej – absolutna dominacja Chin

Nowa Epoka Energetycznego Gigantyzmu

Wkraczając w drugą połowę trzeciej dekady XXI wieku, globalny sektor energetyczny przechodzi transformację, która w przyszłych podręcznikach historii gospodarczej zostanie prawdopodobnie określona mianem „ery gigantyzmu”. Nie jest to już faza eksperymentalna, w której OZE walczy o legitymizację w miksie energetycznym. Jest to etap dominacji, charakteryzujący się bezprecedensowym wyścigiem inżynieryjnym różnych krajów, którego celem jest przesunięcie granic fizyki, logistyki i materiałoznawstwa. Rok 2025, jak i również początek 2026 roku przyniosły społeczeństwu serię przełomowych wdrożeń, redefiniujących to, co technicznie jest możliwe. Od turbin wiatrowych o wysokości drapaczy chmur instalowanych na wzburzonych wodach Morza Południowochińskiego, po "oceany" paneli fotowoltaicznych na pustyniach Xinjiangu, skala projektów przestała być liczona w megawatach, a stałym punktem odniesienia stały się gigawaty.

W artykule zidentyfikowano kluczowy trend, a jest nim absolutna dominacja Chin w wyścigu o skalę. Państwo Środka, wykorzystując strategię centralnego planowania oraz budowy tzw. "megabaz" energetycznych, kontroluje obecnie rekordy w niemal każdej kategorii, począwszy od największej pojedynczej farmy fotowoltaicznej, przez najpotężniejsze turbiny wiatrowe (zarówno lądowe, jak i morskie), aż po największe magazyny energii i instalacje wodorowe. 

Władcy Słońca: pustynne oceany krzemu i walka o każdy wat

Jeszcze niedawno farma słoneczna o mocy 500 MW uchodziła za giganta. Dziś, w 2026 roku, takie instalacje są zaledwie standardem i niczym co powoduje jakieś przysłowiowe „WOW”. Prawdziwa walka o dominację toczy się w Chinach, gdzie państwowe konsorcja przekształcają całe pustynie w elektrownie.

Najjaśniejszym punktem na tej mapie jest Midong Solar Park, położony w regionie Urumqi w Chinach. To obecnie największa na świecie jednolita elektrownia fotowoltaiczna (single-site). Choć jej budowa odbywała się etapami, w połowie 2024 roku podłączono do sieci imponujące 3,5 GW, a dalsze prace w latach 2024-2025 podniosły tę wartość do poziomu 5 GW mocy operacyjnej. Aby uzmysłowić sobie skalę tego przedsięwzięcia, warto spojrzeć na liczby. Inwestycja ta wymagała wbicia w ziemię ponad 1,2 miliona pali fundamentowych i zainstalowania ponad 5,2 miliona modułów fotowoltaicznych. Zajmuje ona powierzchnię ponad 800 km² (kilometrów kwadratowych), co odpowiada obszarowi większemu niż całe państwo Singapur, oraz znacznie więcej niż powierzchnia samej Warszawy (517,2 km²).

Tuż za plecami lidera znajduje się uruchomiona pod koniec 2024 roku elektrownia Mengxi Lanhai Solar Plant w Ordos (Mongolia Wewnętrzna). Z mocą 3 GW jest to największa farma zbudowana na terenach pogórniczych, będąc doskonałym przykładem rekultywacji terenów zdegradowanych przez przemysł węglowy. Zastosowano w niej innowacyjne systemy montażowe na teleskopowych wysięgnikach, tak aby poradzić sobie z osiadaniem gruntu.

Równolegle do wyścigu na hektary trwa również wyścig technologiczny w laboratoriach. W styczniu 2026 roku nagroda pierwszeństwa wśród najmocniejszych komercyjnie dostępnych modułów fotowoltaicznych należy do firmy Huasun. Jej moduł Himalaya G12-132 wykonany w technologii HJT (heterozłącza) osiągnął certyfikowaną moc 768,9 W. Co by nie mówić jest to wynik, który deklasuje konkurencję opartą na starszych technologiach. 

Tuż za nim plasuje się Tongwei Solar z modułem o mocy niewiele niższej, bo 720 W technologii TOPCon. Granica 700 watów została trwale przekroczona, a standardem wymiarowym dla tych gigantów stał się format 2384 mm x 1303 mm.

Wiatrowe kolosy: wyścig o 26 megawatów na morzu

Jeśli fotowoltaika imponuje powierzchnią, energetyka wiatrowa przytłacza wysokością. Sektor offshore stał się w ostatnich kilkunastu miesiącach sceną najbardziej spektakularnych rekordów inżynieryjnych.

Jeszcze w 2023 roku emocjonowaliśmy się turbinami o mocy 16 MW. Dziś, w 2026 roku, te maszyny wydają się "zaledwie" duże. Obecnym, niekwestionowanym królem mocy (choć na razie w fazie zaawansowanych testów i prototypowania) jest turbina chińskiego producenta Dongfang Electric. W październiku 2025 roku firma ta zainstalowała do testów jednostkę o niewyobrażalnej mocy 26 MW. Gondola tej turbiny, wielkości sporego domu jednorodzinnego, została zamontowana w bazie testowej w prowincji Fujian. Średnica wirnika przekracza 310 metrów, co oznacza, że łopaty omiatają powierzchnię większą niż 10 boisk piłkarskich.

W kategorii turbin operacyjnych, zainstalowanych na morzu w warunkach komercyjnych, rekord należy do duetu Goldwind in China Three Gorges. W połowie stycznia 2026 roku zainstalowali oni turbinę o mocy 20 MW na wodach również prowincji Fujian. Maszyna posiada wirnik o średnicy 300 metrów i została zaprojektowana tak, aby wytrzymać uderzenia tajfunów grasujących od czasu do czasu w tym regionie. Co ciekawe, inżynierom udało się odchudzić konstrukcję, ponieważ masa gondoli na megawat mocy jest o 20% niższa niż średnia rynkowa.

W Europie, choć turbiny są nieco mniejsze (standardem w nowych projektach, takich jak niemiecki He Dreiht, są jednostki Vestas 15 MW), to skala farm jest imponująca. Tytuł największej operacyjnej morskiej farmy wiatrowej wciąż dzierży brytyjska Hornsea 2 o mocy 1,32 GW, składająca się ze 165 turbin. Jednak w budowie są już kolejne etapy Dogger Bank, które wkrótce mogę odebrać ten tytuł.

Władcy lądu i wody: hydroenergetyka i wiatr na stałym lądzie

Nie zapominajmy o lądzie. Choć transport gigantycznych łopat drogami publicznymi jest koszmarem logistycznym, w październiku 2025 roku firma Sany Renewable Energy pobiła rekord wiatrowej energetyki lądowej (onshore). W prowincji Jilin stanęła turbina o nazwie SI-270150 i mocy 15 MW. To absolutny rekord dla turbin montowanych na stałym lądzie. Wirnik o średnicy 270 metrów wymagał zastosowania łopat o długości 131 metrów. Sany zastosowało tu technologie "inteligentnego obciążenia", tak aby zredukować wagę i umożliwić montaż tej potężnej jednostki bez konieczności budowania dróg o standardzie autostradowym.

W świecie hydroenergetyki zmian na szczycie podium nie ma od lat i prawdopodobnie długo nie będzie. Niekwestionowanym liderem pozostaje rozsławiona na całym świecie Zapora Trzech Przełomów w Chinach o mocy 22,5 GW. 

To konstrukcja, której masa i ilość zgromadzonej wody są tak wielkie, że w minimalnym, mierzalnym stopniu wpłynęły na rotację Ziemi. Warto jednak wspomnieć o elektrowni Baihetan (16 GW), która choć mniejsza całkowitą mocą, dzierży rekord technologiczny, bo jako pierwsza na świecie wykorzystuje turbiny o mocy jednostkowej 1000 MW (1 GW). Wirniki tych turbin to arcydzieła precyzji, ważące tysiące ton, a wyważone z dokładnością do grubości włosa.

Magazyny energii: baterie, które ratują system

Wraz ze wzrostem mocy OZE, bardzo ważne staje się również magazynowanie energii. Tutaj również rok 2025 i początek 2026 przyniosły nowe rekordy. Do niedawna liderem był amerykański projekt Edwards Sanborn Solar and Energy Storage w Kalifornii. To gigantyczna hybryda łącząca farmę słoneczną z magazynem energii o pojemności ponad 3287 MWh. Obiekt ten, wykorzystujący ponad 120 tysięcy baterii, jest wręcz kluczowy w stabilizacji sieci zachodniego wybrzeża USA, zapobiegając blackoutom podczas letnich fal upałów.

Jednak Chiny szybko nadrabiają zaległości w technologii BESS (Battery Energy Storage Systems). W listopadzie 2025 roku w Tongliao (Mongolia Wewnętrzna) uruchomiono największy w Chinach samodzielny magazyn energii o mocy 500 MW i pojemności 2000 MWh. Co istotne, oparty jest on na bezpieczniejszej technologii ogniw litowo-żelazowo-fosforanowych (LFP), która powoli staje się nowym standardem w energetyce przemysłowej ze względu na dłuższą żywotność i mniejsze ryzyko pożarowe od standardowych ogniw litowo-jonowych.

Zielony wodór: przyszłość, która nadeszła

Na koniec warto spojrzeć na sektor, który ma zdekarbonizować przemysł ciężki, a jest nim zielony wodór. Słyszymy o nim coraz częściej i teraz również mamy nowego lidera w tym sektorze. W 2025 roku do pełnej eksploatacji wszedł projekt SPIC Da'an w prowincji Jilin. Jest to największa na świecie zintegrowana instalacja produkująca zielony wodór i amoniak.

Kompleks ten zasilany jest dedykowaną farmą wiatrową (700 MW) i słoneczną (100 MW). Co wyróżnia ten projekt, to skala elektrolizerów i fakt, że wodór nie jest tu celem samym w sobie, lecz surowcem do produkcji 180 000 ton zielonego amoniaku rocznie. To przełom, który pokazuje, że technologie wodorowe wychodzą z fazy pilotażowej i wchodzą w fazę komercyjną, mimo problemów technicznych, z jakimi borykały się wcześniejsze instalacje (jak np. projekt Sinopec Kuqa).

Rok 2026 wita nas dominacją technologiczną Azji, a w szczególności giganta - Chin, które kontrolują rekordy w niemal każdej kategorii OZE. Jednak zachodnie projekty, takie jak gigantyczne farmy offshore w Europie czy zaawansowane magazyny w USA, dotrzymują kroku w zakresie innowacji systemowych. Wyścig trwa, a jego jedynym pewnym zwycięzcą pozostaje transformacja energetyczna.

Źródła: Bloomberg, China Three Gorges Corporation, Clean Energy Reviews, Global Energy Monitor, offshorwind.biz, pv-magazine, sanyglobal.com, sinopecgroup.com, mortenson.com, discovergreenhydrogen.com

Materiał został przygotowany przez Koło Naukowe Odnawialnych Źródeł Energii “Grzała”
Piotr Wrona