Uproszczona procedura planistyczna – remedium dla inwestycji OZE czy niekoniecznie?

Na początku maja 2022 roku dotarła do nas informacja z Ministerstwa Rozwoju i Technologii o przekazaniu do opiniowania ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Zapowiadają się więc zmiany w realizacji projektów instalacji fotowoltaicznych. Jedną z nich jest wprowadzenie uproszczonej procedury planistycznej. Czy na pewno będzie to remedium na lokalizację OZE na podstawie miejscowego planu? Dla redakcji GLOBENERGIA pisze o tym dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska - radca prawny w Kancelarii Prawnej Jacek Kosiński Adwokaci i Radcowie Prawni s.k.a.

Zdjęcie autora: dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska

dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska

radca prawny
Kancelaria Prawna Jacek Kosiński Adwokaci i Radcowie Prawni s.k.a.

Ustawodawca w ramach reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego zamierza uwarunkować lokalizację dużych inwestycji OZE na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uniemożliwienie wykorzystania w tym celu decyzji o warunkach zabudowy spowoduje wydłużenie całego procesu. Remedium na ten stan rzeczy ma być uproszczona procedura planistyczna w przypadku elektrowni słonecznej lub uchylenia zakazu lokalizacji instalacji OZE zamontowanych na budynkach. Jednakże wyjątki od tej zasady mogą powodować, że nie będzie mieć ona istotnego przełożenia na przyspieszenie dużych inwestycji

Postępowanie uproszczone w zakresie procedury planistycznej jest nowością w ramach reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Podobnie nowością jest zastąpienie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego planem ogólnym gminy. Plan ogólny gminy w odróżnieniu od studium będzie aktem prawa miejscowego wiążącym nie tylko przy sporządzaniu miejscowych planów, ale i przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 

Na mocy nowych przepisów zmiana zagospodarowania terenu, dotycząca niezamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, z wyłączeniem instalacji wytwarzających energię z energii promieniowania słonecznego o mocy zainstalowanej nie większej niż 1000 kW, będzie następowała na podstawie miejscowego planu. 

Kiedy stosować postępowanie uproszczone?

W odniesieniu do OZE postępowanie uproszczone będzie dopuszczalne w przypadku, gdy plan miejscowy lub jego zmiana dotyczy wyłącznie terenu elektrowni słonecznej. Ponadto, procedurę tę będzie można zastosować do uchylenia uprzednio wprowadzonego do miejscowego planu zakazu lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego zamontowanych na budynku lub mikroinstalacji. Z zasady bowiem ustawodawca nakazuje dopuścić lokalizację takich urządzeń w miejscowym planie przewidującym lokalizację budynków, chyba że gmina w ramach władztwa planistycznego zakaże ich lokalizacji. 

Uproszczona procedura planistyczna pomija etap zbierania wniosków do planu miejscowego, ponieważ procedura będzie dotyczyła jedynie konkretnych zmian i inwestycji, znanych już na etapie przystąpienia do sporządzenia (np. lokalizacji elektrowni słonecznej). Zatem pierwszym krokiem, po podjęciu uchwały inicjującej, jest sporządzenie projektu planu. Jak podkreśla się w uzasadnieniu nowelizacji, dodatkowe uproszczenia obejmują również dopuszczenie ograniczenia zakresu konsultacji społecznych, a także skrócenia terminu konsultacji, uzgadniania i opiniowania.

Dwa warunki

Postępowanie uproszczone nie będzie dopuszczalne z automatu. Będą musiały zostać spełnione dwa formalne warunki jego zastosowania: 1. wyrażenie na nie zgody przez wojewodę oraz 2. uzgodnienie odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko przez właściwe organy. Natomiast jak podkreślają projektodawcy, ważnym ułatwieniem, wpływającym na znaczne skrócenie czasu procedowania dokumentu, jest umożliwienie jednoczesnego wystąpienia do ww. organów, wystąpienia o opinie i uzgodnienia oraz ogłoszenia o rozpoczęciu konsultacji społecznych. 

Niestety, dopuszczalność zastosowania uproszczonej procedury planistycznej doznaje istotnych wyjątków, co zmniejsza jej przydatność w procesie inwestycyjnym dla dużych farm fotowoltaicznych. Najistotniejszym wyjątkiem jest lokalizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku elektrowni słonecznych dotyczy to zabudowa przemysłowa w formie fotowoltaiki o pow. nie mniejszej niż  1 ha lub 0,5 ha na niektórych obszarach ochrony przyrody. Ponadto, nie może to dotyczyć lokalizacji na terenie gruntów rolnych i leśnych wymagających uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne (klasa I-III), a także inwestycji lokalizowanych na obszarze parków narodowych i ich otulin, rezerwatów przyrody i ich otulin.

Jakkolwiek zatem uproszczona procedura planistyczna ma pogodzić interesy inwestorów z interesami lokalnych społeczności i załagodzić konflikty społeczne, powyższe ograniczenia powodują, że w praktyce może mieć niewielkie znaczenie. 

Zobacz również