Rozwój onshore oraz odblokowanie rozwoju budownictwa mieszkalnego

W Rządowym Centrum Legislacji pojawiło się pismo MRPiT dotyczące skierowania długo oczekiwanej nowelizacji tzw. ustawy odległościowej do konsultacji publicznych. Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy, celem konsultowanego dokumentu jest wprowadzenie zmian w zasadach lokalizowania inwestycji w zakresie lądowych elektrowni wiatrowych w gminach, które wyrażają wolę lokowania takiej infrastruktury oraz „odblokowanie” rozwoju budownictwa mieszkalnego w sąsiedztwie tych elektrowni przy zachowaniu maksymalnego bezpieczeństwa ich eksploatacji i zapewnieniu pełnej informacji o planowanej inwestycji dla mieszkańców okolicznych terenów. Autorzy projektu podkreślają, że przyjęcie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych było uzasadnionym krokiem, mającym na uwadze konieczność zapewnienia ochrony mieszkańcom terenów, w pobliżu których zlokalizowane są tego typu obiekty. Regulacje zostały przyjęte także na skutek reakcji społecznej oraz dyskusji publicznej dotyczącej lokowania elektrowni wiatrowych, które miały miejsce w ówczesnym czasie.

Rząd podkreśla, że od momentu przyjęcia i wejścia w życie przepisów ww. ustawy w 2016 r. sytuacja dotycząca globalnych, europejskich i krajowych polityk energetycznych, kosztów wytwarzania energii elektrycznej, a także możliwości wykorzystania lądowej energetyki wiatrowej, uległa poważnym zmianom. Wśród nich wymienia wysokie i stale rosnące koszty energii elektrycznej, wzrost cen uprawnień do emisji CO2, realizację polityki energetyczno-klimatycznej Unii Europejskiej oraz długoterminową wizję dążenia do neutralności klimatycznej UE do 2050 r.

Główne założenia ustawy

Podstawowym celem zmiany przepisów jest ułatwienie realizacji inwestycji w zakresie lądowych elektrowni wiatrowych w gminach, które wyrażają wolę lokowania takiej infrastruktury. Głównym założeniem projektu jest utrzymanie podstawowej zasady lokowania nowej elektrowni wiatrowej, stanowiącej, że nowa elektrownia wiatrowa może być lokowana wyłącznie na podstawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP). Zasada 10H zostanie uelastyczniona, w planie jest także oddanie większego władztwa w zakresie wyznaczania lokalizacji elektrowni wiatrowych poszczególnym gminom w ramach procedury planistycznej, tj. dotyczącej uchwalenia lub zmiany MPZP, opracowanego dla elektrowni wiatrowej.

Przyjęta w projekcie bezwzględna, minimalna odległość 500 m oraz położenie silnego nacisku na określenie faktycznego zasięgu oddziaływań i wynikającego z niego usytuowania elektrowni wiatrowych na podstawie prognozy oddziaływania na środowisko, oraz decyzji RDOŚ o środowiskowych uwarunkowaniach dla danej inwestycji, jest m.in. wynikiem analizy rozwiązań przyjętych w innych krajach europejskich.

Finalna odległość od zabudowań mieszkalnych będzie weryfikowana i określana w ramach procedury wydawania przez RDOŚ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danej inwestycji, na podstawie szczegółowego raportu oddziaływania na środowisko, przy zachowaniu nowej minimalnej, bezwzględnej odległości od zabudowań mieszkalnych, która zostanie wskazana w ustawie. W projekcie zmian duży nacisk kładziony jest także na konsultacje społeczne.

Potencjał onshore w Polsce

Według danych Polskich Sieci Elektroenergetycznych na koniec stycznia 2021 r., moc zainstalowana lądowych farm wiatrowych w Polsce wynosi 6 613,99 MW w ok. 1 300 instalacjach tego typu. Lądowa energetyka wiatrowa wytwarza ok. 14 TWh energii elektrycznej rocznie, co stanowiło 8,2 proc. produkcji energii elektrycznej w 2019 r.

Obserwowany w ostatnich latach bardzo szybki postęp technologiczny w sektorze energetyki wiatrowej wpływa na zwiększenie produktywności, a tym samym obniżenie kosztów realizacji projektów wiatrowych. W okresie 2010-2018 koszty wytwarzania energii z energii słonecznej spadły o 77 proc., a dla energii wiatrowej na lądzie – o 34 proc.

Biorąc pod uwagę perspektywę długookresową, zgodnie z opracowaniami Instytutu Energetyki Odnawialnej z października 2019 r. oraz września 2020 r., potencjał ekonomiczny rozwoju energetyki wiatrowej na terenie Polski wynosi w zależności od wariantu rozwoju: od 6 GW (scenariusz konserwatywny) do 12,5 GW (scenariusz rozwojowy) nowych mocy zainstalowanych w energetyce wiatrowej na lądzie w perspektywie do ok. 2030 r.  Jak wynika z raportu WISE Europa, stały przyrost mocy wiatrowych w Polsce – aż do osiągnięcia potencjału technicznie i ekonomicznie uzasadnionego w polskich warunkach – mógłby osiągnąć docelową wartość ok. 24 GW mocy zainstalowanej do 2040 r.

Źródło: RCL

Redakcja GLOBEnergia