Ustawa wiatrakowa – nie będzie zmniejszenia odległości od budynków! Nowa propozycja rządu
Ustawa wiatrakowa wraca na rządowy stół – tym razem w zmienionej formule. Co dokładnie znalazło się w nowym projekcie, dlaczego zniknął temat 500 metrów i czy to realnie odblokuje inwestycje w OZE, czy raczej jest próbą politycznego kompromisu?
Redakcja GLOBEnergia
- Ministerstwo Klimatu skierowało projekt ustawy wiatrakowej bez konsultacji publicznych.
- Nowa wersja rezygnuje z obniżenia minimalnej odległości turbin od zabudowań do 500 m – pozostaje 700 m, co nadal mocno ogranicza rozwój lądowej energetyki wiatrowej.
- Projekt skraca procedury inwestycyjne, wprowadza aukcje dla biometanu, umożliwia biogazownie >1 MW na podstawie uchwały gminy oraz zastępuje fundusz partycypacyjny modelem prosumenta wirtualnego.
Rząd ponownie się zajmie ustawą wiatrakową
Ministerstwo Klimatu i Środowiska ponownie skierowało do prac rządowych projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Projekt został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacyjnym 31 grudnia 2025 r. i trafił bezpośrednio do Stałego Komitetu Rady Ministrów, z pominięciem konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania. Resort uzasadnia ten tryb faktem, że podobne rozwiązania były już wcześniej konsultowane, a także potrzebą pilnego wprowadzenia przepisów umożliwiających rozwój rynku biometanu.
Nowy projekt różni się od ustawy zawetowanej w sierpniu 2025 r. przez prezydenta Karola Nawrockiego. Zrezygnowano z przepisu obniżającego minimalną odległość turbin wiatrowych od zabudowań z 700 do 500 metrów. Brak zmiany w tym zakresie oznacza dalsze istotne ograniczenie dostępnych terenów pod inwestycje w lądową energetykę wiatrową, co nie pozwoli na jej realny rozwój i jest oceniane jako poważny błąd regulacyjny. Jednocześnie utrzymanie obecnych zasad może być jedyną szansą na uzyskanie podpisu prezydenta pod ustawą zawierającą przepisy dotyczące wiatraków.
Projekt koncentruje się na usprawnieniu procedur inwestycyjnych. Przewidziano możliwość lokalizowania elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego oraz wprowadzenie równoległego prowadzenia procedur środowiskowych i planistycznych. Celem tych zmian jest skrócenie czasu przygotowania inwestycji, który obecnie może sięgać kilku lat.
Inne propozycje zmian w prawie
Istotną częścią projektu są regulacje dotyczące biogazu i biometanu. Wprowadzony ma zostać system aukcyjny dla instalacji biometanowych o mocy powyżej 1 MW, oparty na kontraktach różnicowych. Wsparciem ma zostać objęta produkcja około 300 mln m³ biometanu w około 50 instalacjach. Wytwórcy, którzy uzyskają wsparcie, będą zobowiązani do rozpoczęcia produkcji najpóźniej cztery lata od rozstrzygnięcia aukcji. Projekt zawiera także przepisy dotyczące gazociągu bezpośredniego dla biogazu, biogazu rolniczego i biometanu oraz umożliwia lokalizowanie biogazowni rolniczych o mocy powyżej 1 MW na podstawie uchwały rady gminy.
W zakresie udziału społeczności lokalnych projekt odchodzi od koncepcji funduszu partycypacyjnego. Zamiast tego przewidziano doprecyzowany model prosumenta wirtualnego. Inwestorzy będą zobowiązani zaoferować mieszkańcom gminy oraz gmin sąsiednich udział w 10% mocy elektrowni wiatrowej. Niewykorzystana część tej puli będzie mogła zostać przejęta przez gminę. Projekt wskazuje jednocześnie, że udział mieszkańców nie wiąże się z prawami własności ani odpowiedzialnością za funkcjonowanie instalacji.
Nowelizacja obejmuje także inne zmiany, w tym ułatwienia w sumowaniu mocy mikroinstalacji i magazynów energii, zwiększenie przejrzystości rozliczeń prosumenckich na fakturach oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących spółdzielni energetycznych. Projekt oczekuje na rozpatrzenie przez Stały Komitet Rady Ministrów, a następnie ma trafić do Rady Ministrów i parlamentu.
Źródło: legislacja.rcl.gov.pl
