W Niemczech tak, a czy w Polsce płaci się za przejście z gazu na pompę ciepła?

• W Niemczech operatorzy sieci gazowych mogą żądać opłat za trwałe odłączenie budynku od gazu ziemnego. Brak jednolitych zasad powoduje duże różnice kosztów i spory sądowe.
• W Polsce nie ma obowiązku likwidacji przyłącza gazowego po przejściu na pompę ciepła. Właściciel może po prostu przestać korzystać z gazu, bez dodatkowych opłat.
• Ma to kluczowe znaczenie przy skali rynku: niemal 5 mln źródeł gazowych w Polsce i nadchodzący ETS 2 mogą przyspieszyć odchodzenie od gazu bez ryzyka „opłat za rezygnację”.

Niemcy muszą płacić za rezygnacją z gazu na rzecz pompy ciepła

W niemieckich mediach coraz częściej pojawiają się doniesienia o nieoczekiwanych kosztach, jakie ponoszą właściciele domów po przejściu z ogrzewania gazowego na pompy ciepła. W niektórych regionach operatorzy sieci gazowych żądają opłat za trwałe odłączenie budynku od sieci — sięgających od kilkuset do nawet kilku tysięcy euro. Brak jednolitych zasad sprawia, że koszty te często nie są uwzględniane na etapie planowania inwestycji, co wzbudza duże kontrowersje. Sprawą zajmują się już niemieckie sądy, a temat stał się symbolem barier utrudniających transformację energetyczną. 

• O sytuacji za naszą zachodnią granicą pisaliśmy w artykule: Przejście z gazu na pompę ciepła może sporo kosztować. Niemcy zaskoczeni dodatkowymi opłatami

Czy w Polsce płaci się za przejście z gazu na pompę ciepła?

Na tym tle sytuacja w Polsce wygląda zupełnie inaczej. Właściciele domów decydujący się na wymianę kotła gazowego na pompę ciepła nie mają obowiązku ponoszenia opłat za trwałą likwidację przyłącza gazowego. Jak przekazała naszej redakcji Polska Spółka Gazownictwa, obowiązujące przepisy nie nakładają na użytkowników takiego wymogu.

“Nie, w obowiązującym prawie nie ma wymogu trwałej likwidacji przyłącza gazowego po rezygnacji z korzystania z gazu, np. na rzecz pompy ciepła. Przepisy regulujące funkcjonowanie przyłączy gazowych (w tym Prawo energetyczne – Dz.U.2026.43 t.j.) określają zasady przyłączania i bezpieczeństwa eksploatacji, ale nie nakładają na właściciela obowiązku fizycznego usunięcia przyłącza po zakończeniu korzystania z gazu” – przekazała naszej redakcji Polska Spółka Gazownictwa.

W praktyce oznacza to, że inwestor może zaprzestać korzystania z gazu bez konieczności demontażu przyłącza i bez dodatkowych kosztów administracyjnych. Przyłącze może pozostać nieaktywne. Z kolei decyzja o jego ewentualnej likwidacji zależy wyłącznie od właściciela nieruchomości. "Poza innymi uzasadnionymi szczególnymi okolicznościami wynikającymi uwarunkowań eksploatacyjnych" – podkreśla PSG.

Sytuacja kotłów gazowych a ETS 2

Ma to szczególne znaczenie w kontekście skali rynku. Z danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wynika, że na dzień 27 stycznia 2026 roku w Polsce działa niemal 5 mln źródeł ciepła wykorzystujących gaz. Do tej kategorii zaliczają się nie tylko kotły, ale również bojlery, podgrzewacze przepływowe oraz kominki gazowe. Łącznie stanowią one około 28% wszystkich źródeł zgłoszonych do CEEB. Dla porównania, pompy ciepła to obecnie około 440 tys. urządzeń, czyli zaledwie 3% rynku.

Proporcje te mogą się jednak szybko zmieniać. Wprowadzenie systemu ETS 2, planowane na lata 2027-2028, będzie stopniowo zwiększać koszt gazu ziemnego w Polsce. To z kolei może przyspieszyć decyzje o modernizacji systemów grzewczych i przechodzeniu na pompy ciepła. Istotne jest przy tym, że w przeciwieństwie do Niemiec, polscy inwestorzy nie muszą dziś obawiać się dodatkowych opłat za samo „odłączenie się” od gazu.

Opracowanie własne na podstawie komentarza PSG i danych CEEB.