Jak podał Piotr Woźny na swoim oficjalnym Twitterze, wczoraj odbyło się pierwsze czytanie ustawy, która ma na celu całkowite wyeliminowanie problemu tzw. kopciuchów w Polsce. Spotkanie dotyczyło projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o Inspekcji Handlowej. W ustawie zostaną wprowadzone dwie zasadnicze zmiany. Inspekcja handlowa dostanie nowe funkcje, a sprzedaż kotłów, które nie spełniają wymagań i pochodzą spoza Polski zostanie ograniczona.

Jakość powietrza w Polsce

Polska niestety wyróżnia się na tle innych krajów w zakresie złej jakości powietrza. Raporty Najwyższej Izby Kontroli (NIK), Banku Światowego oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to potwierdzają. W związku z tym, wprowadzanie zmian i ograniczeń jest jak najbardziej odpowiednie i niezbędne do ochrony zdrowia i życia ludzi przed złą jakością powietrza.

Wyniki ocen rocznych wskazują, że za nieodpowiedni stan jakości powietrza w Polsce odpowiada obecnie przede wszystkim zjawisko tzw. niskiej emisji, pochodzącej w pierwszej kolejności z sektora bytowo-komunalnego. Dopiero w dalszej kolejności na niską emisję w Polsce wpływa transport.

Emisja z sektora komunalno-bytowego jest spowodowana głównie używaniem przez znaczną liczbę gospodarstw domowych wysokoemisyjnych kotłów na paliwo stałe, tzw kopciuchów. Spalanie paliw w takich kotłach powoduje emisję pyłu zawieszonego i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych – bardzo szkodliwych substancji dla życia i zdrowia człowieka. Przyczyniają się między innymi do zwiększenia zagrożenia infekcjami układu oddechowego, mogą mieć istotny wpływ na przebieg chorób serca, a nawet doprowadzać do nowotworów.

Wprowadzane zmiany

1 sierpnia 2017r. zostało wydane rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe. Rozporządzenie wprowadza między innymi restrykcyjne wymagania dla kotłów na paliwo stałe od 0 do 500 kW. Określa też wymagania dotyczące tlenku węgla, organicznych związków gazowych oraz pyłu, a także wprowadza zakaz stosowania rusztu awaryjnego. Regulacja jest również jednym z istotnych elementów powiązanych z Programem Czyste Powietrze.

Mimo przeprowadzonej nowelizacji przepisów Rozporządzenia, resort uważa, że niezbędne jest wprowadzanie zmian na poziomie ustawowym. Zmiany te są przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o Inspekcji Handlowej. W ustawie zostały wprowadzone dwie zasadnicze zmiany. Inspekcja handlowa dostanie nowe funkcje, a sprzedaż kotłów, które nie spełniają wymagań i pochodzą spoza Polski zostanie ograniczona.

Nowe funkcje Inspekcji handlowej

Dzięki zmianom, Inspekcja handlowa będzie mogła wykonać skuteczną kontrolę polskich przedsiębiorców wprowadzających do obrotu kotły na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW. W przypadku, gdy kotły wprowadzane na rynek nie będą spełniały określonych wymagań, Inspekcja będzie miała możliwość ograniczenia sprzedaży urządzeń oraz nałożenia kar pieniężnych.

Wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej będą mieli obowiązek przekazywania wyszczególnionych danych z przeprowadzonych kontroli do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który z kolei je upubliczni.

Rozszerzenie wymagań poza polskich przedsiębiorców

Dotychczas, wymagania dotyczące sprzedaży kotłów odnosiły się jedynie do polskich przedsiębiorców. Kto chciał, mógł kupić kopciucha pochodzącego np. z innego państwa UE, EFTA albo z Turcji. Dzięki wprowadzonym zmianom, sprzedaż kotłów niespełniających norm, ale pochodzących z innych krajów zostanie ograniczona.

Takie działanie będzie możliwe. Zgodnie z prawem UE możliwe jest ograniczenie swobody przepływu towarów, jeżeli pojawiają się powody uzasadnione względami między innymi ochrony zdrowia i życia ludzi, zwierząt lub roślin. Powyższy zapis można znaleźć w artykule 36. Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Warto dodać, że wprowadzane zmiany nie mają charakteru dyskryminującego, gdyż będą dotyczyły w takim samym zakresie produktów polskich, jak i produktów pochodzących z innych państw członkowskich UE, EFTA oraz Republiki Turcji.

Jeżeli dopuszcza się do sprzedaży w Polsce wyprodukowane lub dopuszczone do obrotu w innych państwach kotły niespełniające odpowiednich wymagań ustanowionych w Polsce, zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w kraju nie jest możliwe. Co więcej, warto przypomnieć, że 22 lutego 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości UE ogłosił wyrok stwierdzający, że Rzeczpospolita Polska w latach 2007–2015 nie ustanowiła skutecznego systemu ochrony swoich obywateli przed zanieczyszczonym powietrzem. W związku z tym, poszerzenie działań na rzecz poprawy jakości powietrza jest obecnie niezbędne.

Podsumowując, już niedługo wejdzie w życie nowa ustawa, mająca wyeliminować problem kopciuchów w Polsce. Inspekcja handlowa dostanie nowe funkcje, a sprzedaż kotłów, które nie spełniają wymagań i pochodzą spoza Polski zostanie ograniczona. W efekcie, nie będzie możliwości, aby w Polsce zakupić kocioł, który nie spełnia odpowiednich wymagań. Walka o czyste powietrze w Polsce trwa!

źródło: sejm.gov.pl

Redakcja GLOBEnergia