Wchodzimy w nową erę danych w energetyce? Ustawa o CSIRE podpisana
W pierwszych dniach czerwca prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę, która wprowadza centralny system informacji rynku energii (CSIRE). Czym jest ten system i co dokładnie precyzują nowe przepisy?
Redakcja GLOBEnergia
- CSIRE zostanie uruchomiony 1 lipca 2025 r., usprawni wymianę danych na rynku energii i umożliwi zmianę sprzedawcy prądu w 24 godziny.
- Prosumentów wirtualnych nadal obowiązują ograniczenia terytorialne, a obowiązek udziału mieszkańców w farmach wiatrowych przesunięto na październik 2026 r.
- Nowe przepisy wprowadzają zaliczki na rekompensaty dla firm energochłonnych i precyzują warunki osłon socjalnych dla pracowników sektora energetycznego.
CSIRE wchodzi do gry – rusza centralny system informacji rynku energii
1 lipca 2025 r. uruchomiony zostanie Centralny System Informacji Rynku Energii (CSIRE), który ma służyć do przetwarzania danych niezbędnych do funkcjonowania procesów rynkowych i wymiany informacji w systemie elektroenergetycznym. Operatorem CSIRE została spółka Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Nowa ustawa podpisana przez prezydenta na początku czerwca precyzuje nie tylko obowiązki uczestników rynku, ale też ustala elastyczny, etapowy harmonogram wdrożenia systemu.
Użytkownicy rynku zostali podzieleni według wielkości, co oznacza, że mniejsze podmioty – tzw. OSDn (operatorzy systemów dystrybucyjnych niepodłączeni do sieci przesyłowej) – będą mogły same wybrać moment przystąpienia do systemu, najpóźniej do 19 października 2026 r. Pozostali gracze będą musieli do tego czasu obowiązkowo rozpocząć korzystanie z CSIRE.
Zmiana sprzedawcy w 24 godziny i nowe zasady rezerwowej sprzedaży
Wprowadzenie CSIRE przynosi też konkretne korzyści dla odbiorców końcowych. Po przystąpieniu danego operatora do systemu, czas potrzebny na zmianę sprzedawcy energii elektrycznej zostanie skrócony do 24 godzin. To znaczące uproszczenie na tle obecnych procedur.
Nowelizacja zmienia także zasady sprzedaży rezerwowej – odbiorca końcowy zyska możliwość skorzystania z bardziej korzystnego modelu, co ma poprawić jego pozycję na rynku w przypadku nagłej potrzeby zmiany dostawcy energii.
Prosument wirtualny z ograniczeniami do 2026 roku
Nowe przepisy nie ominęły również prosumentów wirtualnych. Do 19 października 2026 r. będą oni mogli działać jedynie na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego. Oznacza to, że miejsce zużycia i instalacja muszą należeć do tej samej sieci.
Po pełnym uruchomieniu CSIRE ten ograniczający model ma zostać zastąpiony zintegrowanym systemem rozliczeń, co powinno zwiększyć atrakcyjność rozproszonych źródeł energii dla odbiorców indywidualnych i wspólnot energetycznych.
Farmy wiatrowe i nowe terminy obowiązków wobec mieszkańców
Jedną z głośniejszych zmian jest przesunięcie obowiązku zaoferowania 10% mocy instalowanej farmy wiatrowej mieszkańcom gminy w modelu prosumenckim. Termin ten przesunięto z 2 lipca 2025 r. na 20 października 2026 r., dając inwestorom więcej czasu na przygotowanie się do nowych obowiązków.
Ta decyzja może ułatwić realizację nowych projektów OZE, choć z perspektywy lokalnych społeczności oznacza wydłużenie oczekiwania na bezpośrednie korzyści z inwestycji.
Zmiany w rekompensatach i osłonach dla sektora energetycznego
Ustawa przewiduje też możliwość wypłaty zaliczek na poczet rekompensat dla sektorów energochłonnych – do 60% wartości rekompensaty z poprzedniego roku, skorygowanej o zmiany cen uprawnień do emisji. To rozwiązanie może pomóc firmom planować budżet w okresie niepewności.
Zmiany obejmują również ustawę o osłonach socjalnych – doprecyzowano, że pracownik, by otrzymać urlop energetyczny lub odprawę, musi zakończyć wszystkie inne formy zatrudnienia w danym podmiocie lub jego kooperantach. Wymagane będzie złożenie stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Źródło: prezydent.pl
