Nowelizacja ustawy Prawo Energetyczne ma usprawnić polską energetykę i rozpocząć jej stopniową digitalizację. Ma sprzyjać rozwojowi przedsiębiorczości oraz zaktywizować konsumentów na rynku energii. W ocenie Urzędu Regulacji Energetyki nowelizacja jest krokiem milowym w poprawie transparentności funkcjonowania rynku, co z kolei powinno przyczynić się do poprawy jego konkurencyjności. Gwarantuje również sprawniejszą kontrolę i nadzór nad rynkiem energii, z korzyścią dla wszystkich jego uczestników.

– Nowelizacja ustawy daje szansę na kolejny impuls sprzyjający rozwojowi przedsiębiorczości. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia rozwoju energetyki rozproszonej i zapewnienia stabilności pracy systemu – podkreśla Rafał Gawin, Prezes URE.

Digitalizacja sektora energetycznego

Digitalizacja sektora energetycznego stworzy warunki do aktywnego uczestnictwa w rynku energii. Nowelizacja Prawa Energetycznego jest związana z częściową implementacją unijnej dyrektywy w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, której istotą jest tworzenie narzędzi do dalszego promowania aktywnego zaangażowania konsumentów w rynek. Nowe przepisy mają usprawnić polską energetykę i rozpocząć jej stopniową digitalizację. Do najważniejszych zmian wprowadzanych nowelą należy instalacja inteligentnego opomiarowania i liczników zdalnego odczytu oraz budowa centralnego systemu informacji rynku energii.

Rafał Gawin, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podkreśla, że digitalizacja sektora stworzy warunki zarówno dla wytwórców, jak i odbiorców do aktywnego zaangażowania w rynek w nowej roli fleksumentów, czyli podmiotów, które nie tylko produkują energię na własne potrzeby, ale też dają systemowi energetycznemu dodatkową wartość.

– W mojej ocenie to bardzo ważna zmiana, bez której transformacja sektora byłaby trudna do przeprowadzenia – wskazuje.

Przepisy zakładają, że w ciągu najbliższych 7 lat u co najmniej 80 proc. odbiorców w Polsce zainstalowane zostaną inteligentne liczniki ze zdalnym odczytem zużycia energii. Dzięki temu odbiorcy będą rozliczani za energię według rzeczywistego jej zużycia, a nie według prognoz. Użytkownicy będą mogli też zwrócić się do dystrybutora z wnioskiem o skomunikowanie liczników z urządzeniami wykorzystywanymi w ich domach (o ile spełnią one określone wymagania) wchodząc w obszar tzw. Internetu Rzeczy. Dzięki udostępnieniu użytkownikom dokładnych informacji o tym ile energii zużywają, będą oni mogli efektywnie i świadomie zarządzać poborem energii, a w konsekwencji optymalizować ponoszone z tego tytułu koszty.

Gawin dodaje, że inteligentne opomiarowanie umożliwi także wprowadzanie nowych rozwiązań regulacyjnych, jak np. taryfy dynamiczne. Ułatwi również monitorowanie jakości energii elektrycznej w sieci elektroenergetycznej – dla odbiorców będzie to ważne chociażby ze względu na skuteczne dochodzenie bonifikat za przerwy i niewłaściwą jakość dostarczanej energii.

Dane i informacje pozyskane z liczników będą gromadzone w Centralnym Systemie Informacji Rynku Energii (CSIRE). Za ich przetwarzanie i zarządzanie systemem odpowiedzialny będzie Operator Informacji Rynku Energii (OIRE): funkcję tę będzie pełnić operator systemu przesyłowego, czyli Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Natomiast rolą Prezesa URE będzie zatwierdzenie zasad współpracy OIRE z użytkownikami systemu.

Przepisy dla magazynów energii

Ważnymi zmianami Prawa Energetycznego są rozwiązania przewidziane dla magazynów energii. Nowe przepisy wprowadzają i jednocześnie ujednolicają pojawiającą się w różnych ustawach definicję magazynu energii, określają zasady przyłączenia magazynu do sieci i wprowadzają korzystne rozwiązania dotyczące rozliczania magazynowania energii. Dotąd można było wykonywać działalność gospodarczą polegającą na magazynowaniu energii bez koncesji Prezesa URE. Natomiast nowelizacją wprowadzono wymóg uzyskania takiej koncesji dla magazynów o mocy powyżej 10 MW. Magazyny o mocy od 50 kW do 10 MW będą wymagały zaś jedynie wpisu do odpowiedniego rejestru o charakterze ewidencyjnym, które będą prowadzone przez operatorów systemów elektroenergetycznych (OSE).

Rozliczanie magazynowania energii będzie się odbywało zgodnie z tzw. regułą salda. Oznacza to, że opłaty sieciowe będą pobierane tylko od różnicy pomiędzy energią pobraną a wprowadzoną do sieci. W ten sposób zlikwidowane zostanie podwójne pobieranie opłat dystrybucyjnych i przesyłowych – za energię pobraną z sieci do magazynu i oddaną z magazynu do sieci.

Koniec sprzedaży „door-to-door”

Jedną z ważniejszych zmian jest wprowadzenie zakazu zawierania umów sprzedaży energii i gazu z odbiorcami w gospodarstwach domowych poza lokalem przedsiębiorstwa. To rozwiązanie było postulowane między innymi przez Prezesa URE, w związku licznymi przypadkami oszustw i wprowadzania w błąd odbiorców podczas sprzedaży bezpośredniej w tzw. formule door-to-door.

Agresywna polityka sprzedaży przedsiębiorstw energetycznych, powiązana z brakiem profesjonalizmu przedstawicieli handlowych prowadziła od lat do występowania licznych nieprawidłowości i poważnego narażania interesu finansowego odbiorców. Przedstawiciele handlowi, nastawieni na maksymalizację swoich zarobków, wykorzystywali niewiedzę odbiorców w gospodarstwach domowych, w szczególności osób starszych, i często skłaniali ich do zawarcia niekorzystnej umowy. Wprowadzenie zakazu zawierania umów sprzedaży gazu i energii poza lokalem przedsiębiorstwa nie ogranicza przy tym możliwości zawarcia takiej umowy na odległość (np. telefonicznie) czy w punkcie sprzedawcy umiejscowionym np. w galerii handlowej.

Źródło: MKiŚ/URE

Redakcja GLOBEnergia