Unijne i ministerialne programy wsparcia inwestycji związanych z geotermią sprawiają, że coraz więcej uwagi poświecą się warunkom występowania wód termalnych na Niżu Polskim. Z tego właśnie rejonu Polski napływają liczne informacje o złożonych wnioskach o dofinansowanie kolejnych projektów, o przyznanych i nieprzyznanych dofinansowaniach, o pracach terenowych i badawczych oraz kolejnych etapach budowy inwestycji.

Rozwój geotermii głównie na Niżu Polskim

Obszar Niżu Polskiego jest jednym z najbardziej obiecujących regionów Polski pod względem możliwości eksploatacji wód termalnych – miąższe warstwy skał osadowych są zbiornikami wód podziemnych o podwyższonej temperaturze, sięgającej nawet 130 st.C, zaś wydajność odwiertów sięga kilkuset m3/h.

Pozostałe trzy prowincje geotermalne Polski (Zapadliska Przedkarpackiego, Karpat i Sudetów) charakteryzują się gorszymi warunkami występowania wód termalnych, co nie przesądza jednak o braku możliwości ich wykorzystania zarówno do celów grzewczych jak i balneologii czy rekreacji.
Korzyści środowiskowe oraz zwiększenie szansy rozwoju branży turystycznej skłaniają władze kolejnych miejscowości, również tych położonych na obszarach mniej perspektywicznych, do podjęcia prac związanych z zagospodarowaniem ciepłych wód podziemnych.

Wody termalne na Podkarpaciu

Województwo podkarpackie leży na obszarze karpackiej prowincji geotermalnej. Pod względem geologicznym jest to region Karpat Zewnętrznych Wschodnich.

Wody termalne w województwie podkarpackim zostały stwierdzone (odwiertami) w rejonie Iwonicza Zdroju (temperatura 24,5 st.C), Rudawki Rymanowskiej (40 st.C), Lubatówki (ok. 24 st.C), Polańczyka (21 st.C) oraz Wetliny (34 st.C) i Babicy (43 st.C). Podczas poszukiwania ropy i gazu, w latach 90-tych XX wieku stwierdzono wody termalne o temperaturze 84 st.C w rejonie Wiśniowej. Niestety, specyfika wykonanych odwiertów nie pozwoliła na zbadanie parametrów eksploatacyjnych wód. Budowa geologiczna obszaru, na którym położone jest województwo podkarpackie, jest dość specyficzna. Duża zmienność budowy geologicznej oraz warunków występowania wód a także punktowe rozpoznanie zasobów utrudniają prognozowanie i projektowanie inwestycji opartych na wodach termalnych.

Latoszyn Zdrój – uzdrowisko z wielkimi planami

Latoszyn jest niewielką miejscowością położoną w województwie podkarpackim w Gminie Dębica. Miasteczko to słynęło z leczniczych wód siarczkowych, o których wzmianki pojawiały się już w XVI wieku. Rozkwit uzdrowiska nastąpił w latach międzywojennych, wraz z powstaniem zakładu przyrodoleczniczego oraz kilku pensjonatów. Niestety, na skutek działań wojennych, w latach 1944 – 1945 obiekty uzdrowiskowe zostały zniszczone. Władze miasteczka postanowiły jednak przywrócić Latoszynowi dawną świetność, tym bardziej, że badania wykazały unikatowe właściwości tamtejszych wód. Zwieńczeniem tych starań było odzyskanie statusu uzdrowiska w 2018 roku.

Władze Latoszyna nie spoczęły jednak na laurach. Wraz z przedstawicielami Gminy Dębica postanowiono rozszerzyć działalność uzdrowiska. Plany rozwoju objęły także odwierty geotermalne, które zostały wykonane w bezpośrednim sąsiedztwie uzdrowiska w celu rozpoznania występowania ropy naftowej i gazu ziemnego, nie przyniosły jednak oczekiwanych korzyści. W oparciu o warunki rozpoznane dzięki wierceniom, uznano teren za perspektywiczny pod względem występowania i eksploatowania wód termalnych. Przewidywana temperatura wód na 2 km miałaby wynosić ok. 65 st.C. Konieczne jest jednak uzyskanie dofinansowania do wykonania odwiertu oraz wszelkich prac badawczych mających na celu potwierdzenie parametrów wód termalnych.

Głównym kierunkiem wykorzystania wód termalnych ma być ogrzewnictwo, co pozwoliłoby na zmniejszenie emisji szkodliwych związków do atmosfery. Ciepłe wody znalazłyby zastosowanie także w przygotowywaniu zabiegów leczniczych dla kuracjuszy.

Niezależnie od powodzenia planów związanych z wykorzystaniem wód termalnych, w Latoszynie planowane jest butelkowanie wód lecz nich oraz wykorzystywanie jej do produkcji kosmetyków.

Dębica – wniosek o dofinansowani odwiertu

W październiku 2017 roku miasto Dębica rozpoczęło starania o realizację projektu „Wykonanie badawczego otworu geotermalnego Dębica GT-1 do celów ciepłowniczych na terenie miasta”. Plany obejmują wykonanie odwiertu o głębokości 3 – 3,5 km, który pozwoli stwierdzić czy możliwa i opłacalna jest eksploatacja wód termalnych do celów grzewczych. Koszt przedsięwzięcia szacowany jest na 22 mln zł. Miasto ubiega się o dofinansowanie w wysokości 100% z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach priorytetowego programu ,,Geologia i górnictwo, część 1) Poznanie budowy geologicznej kraju oraz gospodarka zasobami złóż kopalni i wód podziemnych”.

Na chwilę obecną Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie podjął decyzji czy inwestycja otrzyma dofinansowanie czy też wniosek zostanie odrzucony.
Zasoby wód prowincji karpackiej są bardzo zróżnicowane, rejon Karpat Zewnętrznych nie należy do najbardziej perspektywicznych obszarów Polski pod względem wykorzystania geotermii. Jest jednak bardzo możliwe, iż w przypadku zaistnienia dogodnych warunków do eksploatacji wód oraz dużej determinacji władz gminnych i miejskich, Podkarpacie także skorzysta z energii cieplnej oraz leczniczego potencjału składników mineralnych wód termalnych.

Anna Chmurzyńska

Termalni.pl