2021 rok jest kolejnym, w którym mieszkańcy Polski muszą się liczyć z podwyżkami cen energii za sprawą m.in. opłaty mocowej. Jednym z celów rządu jest walka z ubóstwem energetycznym. Na początku roku pojawiał się zapowiedź wprowadzenia instrumentu wspierającego wrażliwego odbiorcy energii elektrycznej, czyli z pogranicza ubóstwa energetycznego. Nie będzie to forma rekompensat, a taryfy socjalnej, która ma być rozwiązaniem systemowym.

O rekompensaty dla gospodarstw domowych w związku z wyższymi cenami energii pyta się Poseł Paweł Poncyljusz. W imieniu resortu odpowiedział Piotr Dziadzio, podsekretarz stanu w MKiŚ. Już na początku odpowiedzi z 9 czerwca 2021 roku zaznaczył, że wysokość rachunku odbiorcy końcowego energii elektrycznej w 2021 r. związana ze zmianą cen i stawek opłat, nie uległa znaczącym zmianom w porównaniu z 2020 roku. Średni wzrost rachunków w 2021 roku dla odbiorców w gospodarstwach domowych kształtował się na poziomie ok. 8 zł. (wzrost o ok. 9- 10 proc.). W przeważającej części wynikał z konieczności odzwierciedlenia kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne na działania związane z zapewnieniem stabilnych i ciągłych dostaw energii elektrycznej (opłata mocowa).
Resort zdecydował, że niezbędne jest wypracowanie alternatywnego rozwiązania w stosunku do projektu ustawy o rekompensatach za ceny energii elektrycznej w 2020 r. (ostatecznie nie został przyjęty), które w skuteczny sposób przyczyni się do ochrony interesów odbiorców. Dziadzio informuje, że podjęto prace nad projektem zmiany ustawy – Prawo energetyczne, wdrażającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2019/944/WE z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej w zakresie wprowadzenia nowych rozwiązań dla wsparcia odbiorców wrażliwych i redukcji ubóstwa energetycznego

– Przygotowywany przez Ministra Klimatu i Środowiska projekt nie będzie wprowadzał powszechnego systemu rekompensat, ale ustanowi system skierowany do grupy najbardziej potrzebujących odbiorców. Wsparcie finansowe będzie dla nich ważnym narzędziem, które złagodzi problem braku środków na opłacenie rachunków za energię elektryczną. Planowany termin wejścia w życie niniejszego projektu to IV kwartał 2021 r. – informuje Dziadzio.

Szczegółowe rozwiązania zostaną zaprezentowane w projekcie ustawy, który trafi do konsultacji publicznych, co powinno nastąpić w II kwartale 2021 r.

Trzy spotkania zespołu w MKiŚ

W lutym 2021 roku powołano w MKiŚ specjalny zespół ds. do spraw wsparcia odbiorcy wrażliwego oraz redukcji ubóstwa energetycznego w Polsce. Pierwsze spotkanie ekspertów odbyło się 16 kwietnia br. Dziadzio w odpowiedzi z dnia 9 czerwca 2021 roku wskazał, że do tej pory zorganizowano już trzy spotkania zespołu, podczas których prowadzono szerokie dyskusje z przedstawicielami resortów, instytucji i organizacji społecznych dotyczące projektu zmiany ustawy – Prawo energetyczne.

Zespół to organ pomocniczy ministra klimatu i środowiska, o czym informowaliśmy na łamach GLOBEnergia.pl. Zespół ma za zadanie wypracować koncepcję mechanizmu wsparcia odbiorcy wrażliwego oraz wskazać definicję ubóstwa energetycznego. Zostaną także ocenione instrumenty przyczyniające się do zniwelowania ubóstwa energetycznego w Polsce. Analiza będzie dotyczyła dwóch kryteriów: instrumentów wpływających na dochód gospodarstwa domowego oraz instrumentów potencjalnie zmniejszających wydatki gospodarstw domowych na energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe w Polsce.

Dziadzio poinformował, że przedyskutowane przy tym zostaną przesłanki wynikające z Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP 2040), konieczność przeciwdziałania i ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz potrzeba zapewnienia potrzeb bytowych poszczególnych grup odbiorców w zakresie ogrzewania, chłodzenia, oświetlenia, zasilania urządzeń elektrycznych najbardziej efektywnymi metodami, jak i w zakresie poprawy efektywności energetycznej.

Pogłębiające się ubóstwo energetyczne

Obecnie poziom ubóstwa energetycznego szacowany jest 9,3 proc. Według wstępnych założeń w planie jest zmniejszenie  tego zjawiska do 6 proc. do 2030 roku. Ubóstwo energetyczne to sytuacja, w której gospodarstwa domowe nie mają dostępu do podstawowych usług energetycznych. Zjawisko pogłębiło się szczególnie na skutek pandemii COVID-19. Europejski Komitet Regionów wyjaśnia, że zjawisko jest poważnym wyzwaniem społecznym, która odbija się bezpośrednio na zdrowiu około 54 milionów Europejczyków (11 proc.). Do wyższych wskaźników ubóstwa energetycznego w Europie prowadzą wysokie ceny energii, niskie dochody i źle izolowane, wilgotne i niezdrowe mieszkania.

Źródło: Sejm/Europejski Komitet Regionów

Redakcja GLOBEnergia