Zakaz kopciuchów od 2023 r. – jak radzą sobie samorządy?

W pierwszym kwartale 2022 r. największą aktywnością w składaniu wniosków w programie Czyste Powietrze wykazała się gmina Puck na Pomorzu. Pomorskie okazało się liderem wśród województw. Aż 7 gmin z tego regionu znalazło się w TOP 10 rankingu na największą liczbę wniosków. W pierwszym kwartale 2022 r. możemy również zaobserwować znaczny wzrost popularności pomp ciepła. Urządzenia te wyprzedzają obecnie kotły gazowe. Do walki o czyste powietrze dołączają również nowe regiony Polski. Które gminy są najaktywniejsze? Jak zmieni się udział pomp ciepła w programie Czyste Powietrze?

Zdjęcie autora: Jakub Król

Jakub Król

Redaktor GLOBENERGIA

Najwięcej wniosków w programie Czyste Powietrze

Według zestawienia opublikowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), największą aktywność w składaniu wniosków do programu wykazali mieszkańcy miasta Puck na Pomorzu. Drugie miejsce zajęła gmina Stare Pole (również pomorskie), a trzecie – śląskie uzdrowisko Goczałkowice-Zdrój.

Pomorskie liderem rankingu

Liderem rankingu przygotowanego przez NFOŚiGW jest województwo pomorskie. Jak możemy zaobserwować na poniższej infografice, wśród 10 najaktywniejszych gmin, aż 7 to gminy z województwa pomorskiego. 

W rankingu nie przedstawiono bezwzględnej liczby złożonych wniosków. Ranking prezentuje liczbę wniosków (na wymianę źródła ciepła i/lub termomodernizacji budynku) złożonych w danej gminie w stosunku do liczby domów jednorodzinnych znajdujących się w tej gminie w pierwszym kwartale 2022 r.

30 najaktywniejszych gmin w programie “Czyste Powietrze” w pierwszym kwartale 2022 r.
Źródło: PAS, NFOŚiGW.

Biorąc pod uwagę liczbę złożonych wniosków ogółem, pierwsze miejsce zajmuje Rybnik z 291 złożonymi wnioskami. Kolejne miejsca zajmują Łódź (193 wnioski) oraz Bielsko-Biała (159 wniosków). Jak zauważa NFOŚiGW, spośród wszystkich 2 477 gmin, tylko 11 gmin złożyło więcej niż sto wniosków. Z kolei około 500 gmin, czyli co piąta gmina złożyło mniej niż 20 wniosków.

Anna Moskwa, minister klimatu i środowiska zaznacza, że zarówno w polskich samorządach, jak i w polskich domach, dynamicznie rośnie świadomość tego, że troska o czyste powietrze jest powinnością każdego z nas. Wzrost świadomości Polaków potwierdza fakt, że nowymi liderami rankingu Czystego Powietrza stają się dotychczas mniej aktywne regiony.

“Cieszy fakt, że do Śląska, który zwyczajowo był prymusem walki o błękitne niebo bez smogu, dołączają nowe, dotychczas mniej aktywne regiony, takie jak Pomorze.” - podkreśla Anna Moskwa, Minister Klimatu i Środowiska.

Szefowa resortu Klimatu i Środowiska wskazuje, że pojawienie się w rankingu nowych gmin, to dobry prognostyk dla osiągania kolejnych celów na drodze wspólnej walki o czyste powietrze i zdrowsze życie każdego z nas.

Kluczowe są samorządy

Wiceprezes NFOŚiGW, Paweł Mirowski zwraca uwagę, że samorządy są kluczowym partnerem w zachęcaniu właścicieli domów jednorodzinnych do głębokiej termomodernizacji i wymiany “kopciuchów” na ekologiczne systemy ogrzewania. Jak zaznacza Mirowski, samorządy są najbliżej potencjalnych beneficjentów, są też najbardziej wiarygodnym źródłem informacji i rekomendacji dla lokalnych społeczności.

“Nasze wspólne starania to gwarancja nie tylko efektów środowiskowych, ale zdrowotnych i finansowych, zarówno dla gmin, jak i właścicieli domów jednorodzinnych. Dlatego z tego miejsca bardzo dziękuję wszystkim samorządom za dotychczasową współpracę i liczę na jeszcze lepsze wyniki rankingów w kolejnych kwartałach” - dodaje Paweł Mirowski. 

Jak radzą sobie inne województwa?

 W pierwszej pięćdziesiątce rankingu za I kwartał 2022 r. znalazło się 12 gmin z województwa śląskiego. W województwie tym od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje zakaz użytkowania „kopciuchów”. Mieszkańcy województwa śląskiego złożyli 6 397 wniosków. Bezwzględnie jest to największa liczba złożonych ze wszystkich województw.

Choć w województwie podkarpackim obowiązują takie same przepisy antysmogowe co w województwie śląskim, to aktywność mieszkańców podkarpacia jest znacznie mniejsza. NFOŚiGW w swoim komunikacie zwraca uwagę, że najaktywniejsza gmina z Podkarpacia (Kuryłówka) zajmuje dopiero 231 pozycję w rankingu gmin.

“Zarówno promocja programu dotującego wymianę kotłów, jak i antysmogowa świadomość mieszkańców tego województwa, jest na znacznie niższym poziomie.” - czytamy w komunikacie NFOŚiGW. 

Jak poprawić aktywność samorządów?

Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego zwraca uwagę, że liczba złożonych wniosków w programie „Czyste Powietrze” jest ściśle związana z aktywnością samorządów. Jego zdaniem, tam, gdzie prezydenci, burmistrzowie i wójtowie aktywnie pomagają mieszkańcom, już teraz widać efekty.

“Dlatego też Polski Alarm Smogowy zachęca wszystkie gminy do tworzenia punktów obsługi beneficjenta i zatrudniania ekodoradców, którzy pomogą mieszkańcom poprawić efektywność energetyczną domu i wypełnić wniosek o dotację do Czystego Powietrza” - dodaje Andrzej Guła.

Nowe przepisy antysmogowe już od stycznia 2023!

Już od 1 stycznia 2023 r. w województwach: małopolskim, mazowieckim i łódzkim wejdą w życie nowe przepisy antysmogowe. Przepisy te będą zabraniać korzystania z najbardziej emisyjnych kotłów. 

Jak z wymianą “kopciuchów” radzą sobie te województwa? Biorąc pod uwagę obecność gmin z tych regionów w pierwszej pięćdziesiątce rankingu można zauważyć, że najlepiej radzi sobie Małopolska. W TOP 50 rankingu znalazło się 7 gmin z tego województwa. Znacznie gorzej wygląda sytuacja Mazowsza i łódzkiego. Z tych województw, w TOP 50 rankingu znajduje zaledwie po jednej gminie. Jak możemy przeczytać w komunikacie NFOŚiGW, to właśnie mieszkańcy gmin z Małopolski złożyli drugą w kolejności liczbę wniosków do programu w analizowanym kwartale (blisko 5000).

Pompy ciepła stały się hitem!

Jak wskazuje NFOŚiGW, przez pierwsze trzy lata programu największym powodzeniem cieszyły się kotły gazowe. Sytuacja odmieniła się jednak od początku bieżącego roku. Popularność kotłów na gaz zaczęła gwałtownie spadać na rzecz pomp ciepła. W styczniu 2022 r. kotły gazowe dotyczyły 47 proc. wniosków, z kolei w kwietniu było to już zaledwie 26 proc. Pompy ciepła zanotowały ogromny wzrost popularności. Od stycznia 2021 r. do kwietnia 2022 r. ich udział zmienił się z 17 do 49 proc.

Dane przytoczone w artykule można śledzić na stronie Krakowskiego Alarmu Smogowego: krakowskialarmsmogowy.pl/program-czyste-powietrze.

Źródło: NFOŚiGW, PAS.

Zobacz również