Zakaz reklamy samochodów spalinowych i mięsa wszedł w życie w Amsterdamie

• Od 1 maja Amsterdam zakazał w przestrzeni publicznej reklam samochodów spalinowych, tanich lotów oraz produktów związanych z paliwami kopalnymi i mięsem.
• Nowe przepisy są elementem strategii miasta, które dąży do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku i ograniczenia emisji.
• Decyzja wpisuje się w szerszy europejski trend ograniczania reklamy wysokoemisyjnych produktów, choć budzi sprzeciw części branż.

Miasto bez reklam paliw kopalnych

Od 1 maja w Amsterdamie obowiązuje zakaz publicznego reklamowania produktów i usług związanych z paliwami kopalnymi. Z miejskich nośników reklamowych, takich jak billboardy, przystanki komunikacji miejskiej czy stacje metra, zniknęły m.in. reklamy samochodów spalinowych, tanich połączeń lotniczych oraz innych usług wysokoemisyjnych. Regulacja dotyczy wyłącznie przestrzeni należącej do władz lokalnych i nie obejmuje mediów cyfrowych, prasy ani prywatnych punktów sprzedaży.

Decyzja ta czyni Amsterdam pierwszą stolicą świata, która zdecydowała się na tak szerokie ograniczenie w zakresie reklamy produktów powiązanych z emisjami gazów cieplarnianych. W praktyce oznacza to zmianę nie tylko w polityce klimatycznej, lecz także w sposobie kształtowania przekazu docierającego do mieszkańców i turystów.

Spójność polityki klimatycznej

Władze Amsterdamu podkreślają, że nowe przepisy są elementem szerszej strategii środowiskowej. Miasto dąży do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku, a także do ograniczenia emisji poprzez zmiany w transporcie i konsumpcji. W tym kontekście eliminacja reklam produktów opartych na paliwach kopalnych ma stanowić uzupełnienie działań infrastrukturalnych i regulacyjnych.

Przedstawiciele lokalnych władz argumentują, że przestrzeń publiczna powinna być spójna z deklarowanymi celami klimatycznymi. W ich ocenie trudno uzasadnić sytuację, w której miasto inwestuje w redukcję emisji, a jednocześnie udostępnia miejsca reklamowe dla przekazów promujących działalność wysokoemisyjną.

Skala zjawiska i znaczenie symboliczne

Z danych przytaczanych przez media wynika, że reklamy związane z paliwami kopalnymi stanowiły około 4% rynku reklamy zewnętrznej w Amsterdamie. Dla porównania reklamy produktów mięsnych odpowiadały za około 0,1% tego rynku. Dominującą część przekazów reklamowych stanowiły kampanie marek odzieżowych, filmów oraz elektroniki użytkowej.

Choć udział reklam sektora paliw kopalnych nie był dominujący, decyzja o ich eliminacji ma wymiar symboliczny. Pokazuje kierunek, w jakim zmienia się podejście do komunikacji w przestrzeni publicznej, szczególnie w kontekście polityki klimatycznej i transformacji energetycznej.

Reakcje branż i kontrowersje

Wprowadzone regulacje spotkały się z krytyką ze strony części branż objętych ograniczeniami. Przedstawiciele sektora mięsnego ocenili decyzję władz jako niepożądany sposób wpływania na zachowania konsumentów, podkreślając znaczenie ich produktów w codziennej diecie. Z kolei organizacje reprezentujące branżę turystyczną wskazały, że zakaz reklamowania usług związanych z podróżami lotniczymi może stanowić nieproporcjonalne ograniczenie wolności handlowej.

Dyskusja wokół nowych przepisów wpisuje się w szerszy spór dotyczący granic regulacji rynku i roli państwa lub samorządu w kształtowaniu wyborów konsumenckich. Zwolennicy zmian podkreślają ich znaczenie dla polityki klimatycznej, natomiast krytycy zwracają uwagę na potencjalne konsekwencje gospodarcze i precedensowy charakter takich działań.

Szerszy trend w Europie i na świecie

Amsterdam nie jest odosobnionym przypadkiem. Wcześniej podobne regulacje wprowadzono w innych miastach Holandii, takich jak Haarlem, Utrecht czy Nijmegen. Pierwsze z nich już w 2022 roku zdecydowało się na ograniczenie reklamy produktów mięsnych w przestrzeni publicznej.

Równocześnie coraz więcej miast europejskich rozważa lub wdraża ograniczenia dotyczące reklamy produktów związanych z paliwami kopalnymi. Przykłady takich działań można znaleźć m.in. w Edynburgu, Sztokholmie i Florencji. We Francji regulacje tego typu zostały wprowadzone na poziomie krajowym.

Reklama jako element transformacji energetycznej

Decyzja Amsterdamu wskazuje na rosnące znaczenie komunikacji i przekazu w procesie transformacji energetycznej. O ile dotychczas działania koncentrowały się głównie na inwestycjach infrastrukturalnych i regulacjach dotyczących emisji, o tyle obecnie coraz większą uwagę zwraca się także na wpływ informacji i reklamy na zachowania społeczne.

Ograniczenie promocji produktów wysokoemisyjnych może być postrzegane jako jeden z elementów szerszej strategii zmiany modeli konsumpcji. Jednocześnie pozostaje otwarte pytanie o skuteczność takich działań oraz ich długofalowy wpływ na rynek i decyzje konsumentów.

Amsterdam, decydując się na ten krok, stał się jednym z pierwszych dużych miast, które włączyły przestrzeń reklamową do narzędzi polityki klimatycznej. To rozwiązanie może stać się punktem odniesienia dla innych samorządów, które poszukują nowych sposobów realizacji celów związanych z ograniczaniem emisji i transformacją energetyczną.

Źródło: BBC, PAP