Pierwsza spółdzielnia w wykazie KOWR

W maju 2021 r. po raz pierwszy w Polsce zarejestrowano spółdzielnię energetyczną w rozumieniu ustawy o OZE. Jest nią Spółdzielnia Energetyczna EISALL wpisana pod numerem ewidencyjnym SPE/1/2021. Zgłoszenie zatwierdzono 11 maja 2021 r. Spółdzielnia obejmuje trzy gminy: Raszyn, Michałowice i Nadarzyn w woj. mazowieckim. Jej przedmiotem działalności jest  produkcja energii elektrycznej w dwóch instalacjach fotowoltaicznych o mocy 0,010 MW każda.

Dlaczego lista znalazła się na stronie KOWR-u? Zgodnie z art. 38f ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, spółdzielnia energetyczna może podjąć działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej lub biogazu, lub ciepła, w instalacjach odnawialnego źródła energii, stanowiących własność spółdzielni energetycznej lub jej członków, po zamieszczeniu jej danych w wykazie spółdzielni energetycznych, prowadzonym przez Dyrektora Generalnego KOWR. Dyrektor KOWR jest uprawniony do przeprowadzania kontroli związanej z przedmiotem działalności spółdzielni energetycznych zamieszczonych w wykazie.

Ponadto spółdzielnia energetyczna jest zobowiązana do prowadzenia dokumentacji dotyczącej ilości energii elektrycznej lub biogazu, lub ciepła wytworzonej oraz zużytej przez członków spółdzielni energetycznej oraz do przekazywania Dyrektorowi Generalnemu KOWR sprawozdania rocznego z prowadzonej działalności, w terminie 60 dni od zakończenia roku kalendarzowego.

Czym jest spółdzielnia energetyczna?

Jak czytamy w ustawie o OZE, spółdzielnia energetyczna ma na celu produkcję elektrycznej lub biogazu, lub ciepła, w instalacjach OZE i równoważenie zapotrzebowania energii elektrycznej, biogazu lub ciepła, wyłącznie na potrzeby własne spółdzielni energetycznej i jej członków, przyłączonych do zdefiniowanej obszarowo sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub sieci dystrybucyjnej gazowej, lub sieci ciepłowniczej. Spółdzielnię może stanowić dobrowolne zrzeszenie osób fizycznych lub prawnych.

Spółdzielnia musi spełnić kilka warunków. Musi działać na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, sieci dystrybucyjnej gazowej lub ciepłowniczej. Sprzedawca dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6.

Spółdzielnia energetyczna powinna prowadzić działalność na obszarze gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej lub na obszarze nie więcej niż trzech tego rodzaju gmin bezpośrednio sąsiadujących ze sobą. Liczba jej członków nie powinna przekroczyć 1000. W przypadku, gdy przedmiotem jej działalności jest produkcja energii elektrycznej, łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji OZE powinna umożliwić pokrycie w ciągu roku nie mniej niż 70 proc. potrzeb własnych spółdzielni energetycznej i jej członków. Instalacje nie powinny przekraczać 10 MW mocy. W przypadku produkcji ciepła, łączna moc cieplna nie powinna przekraczać 30 MW. Spółdzielnia produkująca biogaz powinna osiągnąć wskaźnik rocznej wydajności wszystkich instalacji nie przekraczającej 40 mln m3.

RENALDO i potencjał terenów wiejskich

Spółdzielnie energetyczne mają największe szanse na rozwój na wsiach. W grudniu 2019 r. Komisja Europejska zaakceptowała złożony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi projekt pt. „Rozwój obszarów wiejskich poprzez odnawialne źródła energii – Renew(able) your Region – RENALDO”, który polega na udzieleniu wsparcia eksperckiego w przygotowaniu do utworzenia pilotażowych spółdzielni energetycznych na terenie województwa podlaskiego oraz kujawsko-pomorskiego.

Z inicjatywy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do polskiego prawodawstwa wprowadzone zostały nowe rozwiązania umożliwiające wytwarzanie energii na własne potrzeby przez lokalne społeczności w formule spółdzielni energetycznych. Główną zasadą każdej tworzonej spółdzielni energetycznej jest pełna swoboda decydowania o rodzajach instalacji i ich lokalizacji, a także sposobie wzajemnych rozliczeń – komentowała w marcu 2021 r.  wiceminister Anna Gembicka. Prace projektowe rozpoczęły się w październiku 2020 r. i potrwają około 2,5 roku.

Obszary wiejskie w Polsce zajmują 90 proc. powierzchni kraju, którą zamieszkuje około 40 proc  społeczeństwa. Z tego powodu rozwój rozproszonej energetyki odnawialnej ma największe uzasadnienie na terenach wiejskich, gdzie z jednej strony występuje największy potencjał OZE, z drugiej zaś tereny te mają największe problemy z zapewnieniem dostaw energii co utrudnia ich zrównoważony rozwój.

Źródło: KOWR, MRiRW, SEJM

Redakcja GLOBEnergia