Złe przepisy dla magazynów energii poczekają, ale w końcu wejdą w życie. Polacy zyskali 18 miesięcy
Prezydent podpisał przepisy pozwalające inwestorom jeszcze przez 18 miesięcy korzystać z dotychczasowych warunków technicznych. Nie oznacza to jednak, że każda osoba montująca fotowoltaikę lub magazyn energii będzie musiała złożyć oświadczenie o wyborze starych zasad. Dla typowych instalacji domowych ustawa przewiduje istotny wyjątek.
- Stare warunki techniczne będzie można stosować przez 18 miesięcy od 20 września 2026 roku.
- Oświadczenie inwestora będzie potrzebne przy pozwoleniu na budowę, zatwierdzeniu projektu lub zgłoszeniu.
- Typowa domowa PV do 150 kW i magazyn energii do 30 kWh będą mogły korzystać ze starych WT bez oświadczenia.
Prezydent podpisał przepisy przejściowe
28 sierpnia 2026 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę zmieniającą przepisy o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa oraz Prawo budowlane. Chociaż głównym przedmiotem nowelizacji są zasady odpowiedzialności zawodowej, w trakcie prac parlamentarnych dodano do niej przepisy epizodyczne dotyczące nowych warunków technicznych, czyli tzw. WT 2026.
Zgodnie z uchwaloną ustawą przez 18 miesięcy od 20 września 2026 roku możliwe będzie stosowanie przepisów obowiązujących do 19 września 2026 roku. Nie jest to zatem proste przesunięcie wejścia nowych WT. Przez okres przejściowy inwestorzy mają mieć możliwość wyboru między dotychczasowymi i nowymi wymaganiami.
Przepisy dotyczące okresu przejściowego mają wejść w życie dzień po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw. Na 1 września 2026 roku podpisana nowelizacja nie została jeszcze opublikowana.
Kiedy będzie potrzebne oświadczenie inwestora?
Nowy art. 102a Prawa budowlanego przewiduje możliwość przygotowania projektu zgodnie ze starymi WT, jeżeli dokumentacja będzie składana wraz z:
- wnioskiem o pozwolenie na budowę,
- wnioskiem o wydanie odrębnej decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki lub projekt architektoniczno-budowlany,
- zgłoszeniem budowy.
W takich przypadkach inwestor, który będzie chciał korzystać z dotychczasowych przepisów, powinien złożyć odpowiednie oświadczenie organowi prowadzącemu postępowanie. Po wyborze starych WT również projekt techniczny oraz decyzje administracyjne dotyczące całego zamierzenia budowlanego mają być przygotowywane według tych samych zasad.
Warto podkreślić, że ustawa mówi o oświadczeniu inwestora. Nie jest to oświadczenie instalatora ani projektanta, chociaż wykonawca powinien poinformować klienta o dostępnych możliwościach i konsekwencjach wyboru konkretnego zestawu przepisów.
Ważny wyjątek dla domowej fotowoltaiki i magazynów energii
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku robót, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Nowy art. 102b stanowi, że w okresie przejściowym inwestor będzie mógł stosować dotychczasowe warunki techniczne do budowy i robót budowlanych wskazanych w art. 29 ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego.
W tym przepisie nie wskazano obowiązku składania oświadczenia.
Ma to duże znaczenie dla rynku prosumenckiego. Art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego obejmuje instalowanie:
- urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nieprzekraczającej 150 kW,
- magazynów energii elektrycznej o pojemności nominalnej nieprzekraczającej 30 kWh,
- pomp ciepła,
- wolnostojących kolektorów słonecznych.
Takie roboty co do zasady nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Potwierdza to również Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, który w swoim wyjaśnieniu wskazuje, że zwolnienie obejmuje całe zamierzenie inwestycyjne, a więc również fundamenty i konstrukcje przeznaczone do montażu wymienionych urządzeń.
Oznacza to, że w przypadku typowej domowej instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii o pojemności do 30 kWh inwestor powinien móc korzystać ze starych WT bez składania oświadczenia w urzędzie.
Nie wszystkie obowiązki znikają
Okres przejściowy nie znosi innych wymagań wynikających z Prawa budowlanego i przepisów przeciwpożarowych. W przypadku instalacji fotowoltaicznej o mocy przekraczającej 6,5 kW nadal wymagane jest uzgodnienie projektu urządzeń z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zawiadomienie Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu instalacji.
Inaczej może wyglądać również sytuacja większego magazynu energii, instalacji będącej elementem szerszej przebudowy budynku albo przedsięwzięcia wymagającego pozwolenia lub zgłoszenia. W takich przypadkach konieczne będzie przeanalizowanie całej procedury budowlanej. Jeżeli inwestycja znajdzie się w katalogu objętym art. 102a, zastosowanie starych WT będzie wymagało oświadczenia inwestora.
Nie należy więc sprowadzać nowych przepisów do zasady, zgodnie z którą każda firma instalacyjna powinna po 20 września odbierać od klienta oświadczenie. Dla dużej części domowych instalacji taki dokument nie został przewidziany.
Co z istniejącymi instalacjami?
Nowe warunki techniczne nie oznaczają automatycznego obowiązku przebudowy każdej działającej instalacji fotowoltaicznej lub magazynu energii. Przepisy dotyczące projektowania i budowy mają znaczenie przede wszystkim przy realizacji nowych inwestycji oraz pracach związanych z przebudową lub rozbudową.
Uchwalona ustawa zawiera także art. 102c, który pozwala przez 18 miesięcy utrzymywać i użytkować istniejące budynki mieszkalne zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że wszystkie wymagania dla istniejących instalacji zostały definitywnie przesunięte. Ostateczna ocena będzie możliwa po opublikowaniu finalnej wersji rozporządzenia.
Nowe WT nadal nie są obowiązującym prawem
Na początku września nowe warunki techniczne nadal pozostają projektem. Dokument został 7 sierpnia 2026 roku przekazany Komisji Europejskiej w ramach procedury notyfikacyjnej TRIS.
31 sierpnia Komisja Europejska zaakceptowała zastosowanie procedury pilnej i zakończyła postępowanie informacyjne. Usunięta została zatem istotna przeszkoda proceduralna, ale nie oznacza to jeszcze, że rozporządzenie zaczęło obowiązywać. Konieczne pozostaje jego podpisanie i ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.
Dopiero opublikowany tekst pokaże ostateczny zakres wymagań dla fotowoltaiki i magazynów energii. Do tego czasu informacje dotyczące szczegółowych zabezpieczeń, lokalizacji urządzeń czy dopuszczalnych pojemności magazynów w budynkach należy rozumieć jako projekt rozporządzenia.
Źródła: Kancelaria Prezydenta RP, GUNB.
