Zmiany w programie Czyste Powietrze – NFOŚiGW zapowiada reformę!
Reforma programu Czyste Powietrze z marca 2025 r. miała uporządkować rynek i ograniczyć nadużycia, ale w praktyce przyniosła wyraźne spowolnienie liczby wniosków i inwestycji. NFOŚiGW zapowiada kolejne zmiany i uruchamia konsultacje społeczne, które mają pomóc przywrócić dynamikę programu.
Redakcja GLOBEnergia
- Konsultacje do 16 marca 2026 r. Uwagi można zgłaszać mailowo na specjalnym formularzu; zaplanowano osobne spotkania dla samorządów, NGO i branży.
- Większa elastyczność zasad. Proponowane są m.in. odstępstwa od wymogu 3-letniej własności budynku oraz możliwość realizacji mniejszego zakresu prac przy wymianie źródła ciepła.
- Audyt bez wkładu własnego na start. Dofinansowanie audytu energetycznego jeszcze przed złożeniem wniosku ma ułatwić wejście do programu.
- Bezpieczniejsze rozliczenia. Fundusz zapowiada usprawnienia proceduralne i większą ochronę beneficjentów w relacjach z wykonawcami.
Program Czyste Powietrze od lat jest fundamentem termomodernizacji w Polsce, ale ostatnie miesiące pokazują jego ciemniejsze oblicze. Po reformie z marca 2025 r. zainteresowanie programem wyraźnie spadło, a rynek – zamiast przyspieszać – zaczął hamować. W branży coraz częściej słychać, że obecna formuła działa po prostu fatalnie: liczba wniosków i realizowanych inwestycji jest zbyt niska, a wiele gospodarstw domowych wstrzymuje decyzje w oczekiwaniu na stabilniejsze zasady.
Spadek tempa i rozczarowanie rynku
NFOŚiGW podkreśla, że zmiany miały poprawić jakość inwestycji i ograniczyć nadużycia. To ważny kierunek, ale nie oznacza, że wcześniejsze projekty były masowo chybione. W programie zrealizowano wiele dobrych modernizacji, które realnie poprawiły efektywność energetyczną domów i dawały mieszkańcom odczuwalne oszczędności. Tym bardziej nie dziwi, że Fundusz – widząc słabe tempo programu – zapowiada kolejne korekty.
Konsultacje społeczne do marca 2026
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił właśnie konsultacje społeczne pakietu zmian w programie Czyste Powietrze. Uwagi można zgłaszać do 16 marca 2026 r., a reformy mają być wdrażane etapami w ciągu 2026 roku.
Zaplanowano trzy spotkania konsultacyjne:
- 24 lutego dla samorządów,
- 25 lutego dla organizacji pozarządowych,
- 9 marca dla branży wykonawczej.
Co ma się zmienić w programie?
Celem proponowanych zmian ma być zwiększenie dostępności programu i lepsze dopasowanie go do realnych możliwości beneficjentów. Wśród kluczowych propozycji znalazły się:
- odstępstwa od wymogu trzyletniej własności budynku,
- dopuszczenie termomodernizacji o mniejszym zakresie przy jednoczesnej wymianie źródła ciepła,
- dofinansowanie audytów energetycznych jeszcze przed złożeniem wniosku – bez konieczności angażowania środków własnych.
Fundusz zapowiada również usprawnienie procesu rozliczeń i poprawę bezpieczeństwa beneficjentów w relacjach z wykonawcami. To szczególnie istotne po doświadczeniach z nieuczciwymi firmami i zatorami płatniczymi, które mocno nadszarpnęły zaufanie do programu.
Program z potencjałem, ale wymagający naprawy
Czyste Powietrze ma nadal ogromny potencjał – jego cel to poprawa efektywności energetycznej 2,5 mln domów do 2032 r. Problem polega na tym, że bez sprawnego działania i większej przewidywalności program nie będzie w stanie utrzymać tempa potrzebnego do realizacji tej skali modernizacji. Konsultacje społeczne są więc sygnałem, że NFOŚiGW dostrzega słabości obecnej formuły i szuka sposobu, by program znów zaczął działać tak, jak powinien.
Jak wziąć udział w konsultacjach?
NFOŚiGW zachęca, aby w konsultacjach udział wzięli nie tylko samorządy i branża, ale również sami beneficjenci programu. Uwagi i sugestie można przesyłać drogą mailową na adres: konsultacjePPCP@nfosigw.gov.pl. W tytule wiadomości należy wpisać: „Konsultacje społeczne Czyste Powietrze”.
Co istotne, zgłoszenia będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy zostaną przesłane na specjalnym formularzu udostępnionym przez Fundusz. Wiadomości wysłane w innej formie nie będą brane pod uwagę w ramach konsultacji. Wszystkie dokumenty oraz materiały dotyczące proponowanych zmian znajdują się w sekcji „Materiały” na stronie programu.
Konsultacje trwają od 16 lutego do 16 marca 2026 r. Wysłanie formularza oznacza jednocześnie zgodę na publikację zgłoszonych uwag – przy czym w przypadku osób fizycznych dane osobowe zostaną zanonimizowane.
Źródło: NFOŚiGW.
