Zmiany w programie Czyste Powietrze – powrót maksymalnych cen produktów i nie tylko

AKTUALIZACJA: działanie programu Czyste Powietrze zostało wstrzymane. Szczegółów dowiesz się w artykule: Program Czyste Powietrze zawieszony! Wnioski nie będą przyjmowane do wiosny

• Zmiany zakładają wprowadzenie trzyletniego wymogu posiadania nieruchomości oraz limity cen dotowanych produktów. Plan obejmuje też obowiązkową termomodernizację budynków przy wymianie źródła ciepła. 
• Aby lepiej chronić beneficjentów, fundusz chce kontrolować inwestycje, zmniejszyć kwoty prefinansowania i stworzyć listy rekomendowanych wykonawców i audytorów.

Podczas Kongresu TRENDY Robert Gajda przedstawił kierunki reform programu Czyste Powietrze, które mają zostać wprowadzone w ciągu kilku miesięcy. Jednym z głównych założeń jest wprowadzenie wymogu, aby beneficjent posiadał nieruchomość poddaną termomodernizacji przez co najmniej trzy lata. Ma to zapobiec sytuacjom, w których właściciele przepisują część budynku na mniej zamożnych krewnych, aby uzyskać wyższą dotację. Fundusz przewiduje jednak wyjątki od tej reguły, np. w przypadku nieruchomości odziedziczonych w spadku.

Maksymalne ceny produktów w programie Czyste Powietrze

Kolejna zmiana zakłada przywrócenie maksymalnych cen dla produktów objętych dotacją. Gajda podał przykład drzwi, które w dokumentach dotacyjnych wyceniano na kilkadziesiąt tysięcy złotych, choć w rzeczywistości kosztowały kilkaset złotych. Planowane jest również wprowadzenie obowiązkowej termomodernizacji budynku przy wymianie źródła ciepła, co ma zwiększyć efektywność energetyczną inwestycji.

W innym materiale wspominamy o tym, co wiceszef NFOŚiGW w trakcie Kongresu TRENDY powiedział na temat zawieszenia programu. Nie jest to wykluczone, ale szczegółów dowiecie się w artykule: Zawieszenie programu Czyste Powietrze – czy jest możliwe?

Ochrona beneficjentów

Planowane zmiany w programie Czyste Powietrze mają zapewnić lepszą ochronę beneficjentów, którzy często padają ofiarą oszustw. Firmy wykonawcze, wykorzystując brak wiedzy mniej zamożnych obywateli, nakłaniają ich do podpisywania dokumentów bez pełnego zrozumienia treści. W efekcie beneficjenci nieświadomie przekazują całą dotację wykonawcom, którzy następnie instalują nieodpowiednie urządzenia lub znikają z pieniędzmi.

Robert Gajda zapewnił, że organy ścigania badają każdy przypadek takich nadużyć, a oszuści nie unikną konsekwencji. Aby zapobiegać podobnym sytuacjom, NFOŚiGW planuje zmniejszenie kwot prefinansowania, które obecnie wynoszą 50% dotacji, co umożliwia firmom pobranie nawet 65 tys. zł przed rozpoczęciem prac. Środki mają trafiać bezpośrednio na konto beneficjentów, a nie wykonawców. Dodatkowo operatorzy programu, w tym gminy czy fundacje, będą nadzorować ten proces.

Fundusz zamierza kontrolować jakość wykonanych inwestycji, obejmując nadzorem około 10% wszystkich modernizacji. Planowane jest także rozszerzenie listy ZUM o podobne zestawienia dla wykonawców i audytorów. Obecność na liście nie będzie obowiązkowa, ale posłuży jako rekomendacja, sugerująca rzetelność danego podmiotu.

Szczegóły dotyczące przyszłości programu NFOŚiGW przedstawi na konferencji prasowej w dniu 28 listopada.