Bez linii bezpośredniej nie będzie taniej energii dla polskich firm

Obecnie trwają prace na projektem przepisów, które uwzględniają rozwój linii bezpośrednich. Bez nich nie będzie taniej energii dla gospodarki, w szczególności polskich przedsiębiorców. W ocenie Związku Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) projekt ustawy mający wdrożyć do polskiego systemu prawa dyrektywę 2019/944 nie gwarantuje oczekiwanej swobody inwestycyjnej w obszarze linii bezpośrednich. Potrzebna jest dedykowana ustawa.

Linia bezpośrednia to kluczowy element infrastruktury przesyłowej, który ma łączyć przedsiębiorcę ze źródłem taniej energii elektrycznej. Jest to ważny element dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstw eksportujących wyroby do krajów, w których już dziś istnieje konieczność udokumentowania, że powstały one w oparciu o zieloną energię. Warto przypomnieć, że polski miks energetyczny jest oparty w ok. 70 proc. na energii węglowej. Dlatego tak ważna jest m.in. liberalizacja ustawy odległościowej.
- Dostawy energii z OZE lub właściwie ich brak mogą więc stać się zasadniczym problemem dla dalszego funkcjonowania firm – przekonuje ZPP.
W ocenie ZPP ograniczenie rozwoju instalacji OZE zasilających przemysł będzie miało implikacje dla całej krajowej gospodarki. ZPP apeluje o zniesienie wszelkich ograniczeń legislacyjnych dla procesów inwestycyjnych związanych z budową linii. Ten instrument jest kluczowy dla rozwoju sektora kontraktów cPPA/vPPA, czyli długoterminowych umów na zakup zielonej energii.
Nowe regulacje
Procedowana obecnie nowelizacja Prawa energetycznego i ustawy o odnawialnych źródłach energii (UC74), która planowana jest do przyjęcia przez Radę Ministrów w pierwszym kwartale 2023 r., wdroża do polskiego systemu prawa dyrektywę 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, obejmując również w swym brzmieniu zagadnienie linii bezpośrednich. Regulacje dotyczące linii bezpośredniej, w obowiązującym aktualnie brzmieniu, nie są wystarczające dla realizacji celów przewidzianych przez dyrektywę 2019/944. Głównym problemem była dotychczas wąska wykładnia linii bezpośredniej, jako instalacji pracującej w układzie wyspowym.
- Z tego powodu uzyskanie zgody na budowę linii bezpośredniej było dotąd możliwe, co do zasady, wyłącznie w sytuacji braku możliwości przyłączenia odbiorcy do sieci elektroenergetycznej. Tymczasem linia bezpośrednia stanowić powinna z jednej strony substytut dla sieci dystrybucyjnej, z drugiej zaś jedynie umożliwienie współwystępowania obu tych typów połączeń u odbiorców (sieciowego i za pośrednictwem linii bezpośredniej) ma szansę dodatnio wpłynąć na rozwój rynku w tym obszarze – informuje ZPP.
Linie bezpośrednie staną się niebawem podstawowym elementem rynkowych zasad w obrocie energią. ZPP przekonuje, że specjalna ustawa byłaby tu preferowanym rozwiązaniem. Eksperci podkreślają, że linie bezpośrednie nie będą zagrożeniem dla krajowego systemu energetycznego (KSE) ani dla funkcjonowania konwencjonalnej energetyki zawodowej, ponieważ ze względu na swoje możliwości przepustowe będą obsługiwały inny segment gospodarki.
Proponowana wersja projektu ustawy UC74, zobowiązuje odbiorcę do uwzględnienia przedsiębiorstwa obrotu nawet jeśli wytwórca i odbiorca jest tym samym podmiotem i jeśli tylko częściowo wykorzystuje linę elektroenergetyczną. Takie podejście ustawodawcy będzie miało istotny wpływ na ceny energii przesyłanej liniami bezpośrednimi - wskazuje organizacja
W ocenie ZPP kształt przepisów dotyczących konieczności wpisania do wykazu prowadzonego przez Urząd Regulacji Energetyki linii bezpośrednich dla jednostek wytwórczych o mocy większej niż 2 MW, w znaczący sposób ogranicza możliwość swobodnych inwestycji, co spowolni procesy inwestycyjne związane z tworzeniem energetyki rozproszonej.
W najnowszej propozycji przepisów nastąpiła również zmiana formy opłaty solidarnościowej, czyli opłaty jaką będzie musiał wnosić odbiorca przyłączony do sieci energetycznej, pomimo iż większość dostaw energii przesyłana będzie linią bezpośrednią. Opłata ma być zgodnie z propozycją związana z ilością energii przesyłanej linią bezpośrednią i będzie wnoszona do przedsiębiorstwa obrotu.
Źródło: ZPP