Kto może starać się o dofinansowanie do magazynu energii? Prawnik komentuje warunki programu dla przedsiębiorców

Jeszcze do 30 maja trwa nabór do programu dopłat dla firm na budowę magazynów energii. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ma do rozdania aż 4,15 mld zł na bezzwrotne dotacje i preferencyjne pożyczki. Czy jednak wszystkie warunki programu są jasne? Postanowiliśmy poprosić prawnika o komentarz w tej sprawie.

Zdjęcie autora: Maciej Bartusik

Maciej Bartusik

redaktor GLOBENERGIA
  • O dotację do magazynu energii mogą ubiegać się przedsiębiorstwa planujące inwestycje o minimalnej mocy 2 MW i pojemności 4 MWh, które bez wsparcia publicznego nie byłyby w stanie zrealizować projektu lub wykonałyby go w ograniczonej formie.
  • Firmy powinny dostarczyć komplet dokumentów, m.in. studium wykonalności, model finansowy, sprawozdania finansowe z ostatnich trzech lat, oraz decyzje administracyjne (środowiskową, budowlaną), które będą analizowane pod kątem m.in. zdolności finansowej.
  • Niezbędnym warunkiem programu jest dołączenie warunków przyłączeniowych. Wnioskodawcy powinni także spełniać wymóg w postaci braku możliwości realizacji inwestycji bez wsparcia. Sposób weryfikacji tego kryterium przez NFOŚiGW nie został jednoznacznie określony.

Nabór kończy się już za parę dni – firmy mogą dużo ugrać

Nabór w programie dopłat do magazynów energii dla przedsiębiorstw ruszył w pierwszych dniach kwietnia i potrwa do 30 maja. Przeznaczony jest on dla przedsiębiorców, którzy planują inwestycje w magazyny energii elektrycznej o minimalnej mocy 2 MW i pojemności co najmniej 4 MWh. Całkowity budżet programu wynosi do 4,15 mld zł, w tym do 3,735 mld zł na dotacje bezzwrotne (do 45% kosztów inwestycji) oraz do 415 mln zł na preferencyjne pożyczki. Pożyczki te mogą pokrywać do 100% kosztów kwalifikowanych, a ich oprocentowanie ustalane jest na podstawie WIBOR 3M (minimum 1,5%) lub stopy referencyjnej KE. W przypadku realizacji inwestycji w modelu „project finance” wymagany jest wkład własny wynoszący co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych w formie kapitału zakładowego.

Dokumentacja musi być kompletna, zgodna z założeniami programu i złożona w terminie. Obowiązkowe jest dołączenie warunków przyłączeniowych. Wnioskodawcy powinni także przedstawić studium wykonalności i aktywny model finansowy. Przedsiębiorcy muszą zagwarantować trwałość inwestycji przez minimum pięć lat od jej zakończenia. Na realizację projektu mają maksymalnie 36 miesięcy od momentu przyznania dofinansowania. Opóźnienia w realizacji inwestycji skutkują proporcjonalnym obniżeniem dotacji – o 5% za każdy miesiąc zwłoki do pół roku i o 10% za każdy kolejny miesiąc po upływie sześciu miesięcy. Bardziej szczegółowo program opisywaliśmy w tym artykule:

Kto może starać się o dopłaty do magazynów? Specyficzny warunek w programie

Pewnie wątpliwości podczas przeglądania warunków programu wzbudził w naszej redakcji zapis, według którego udział w programie może wziąć przedsiębiorca, który “bez otrzymania pomocy publicznej nie podjąłby decyzji o inwestycji lub zrealizowałby ją w ograniczony lub odmienny sposób”. W jaki sposób aspekt ten może być kontrolowany przez NFOŚiGW? W tej sprawie zwróciliśmy się o komentarz do Przemysława Rogińskiego, radcę prawnego i Managera w kancelarii Rödl & Partner.

- W marcu tego roku zostało wydane przez Ministra Klimatu i Środowiska rozporządzenie ustalające szczegółowe warunki udzielania pomocy publicznej przez NFOŚiGW, umożliwiające dysponowanie środkami publicznymi w ramach opisywanego programu dotacyjnego. Jednym z warunków uzyskania pomocy publicznej przez przedsiębiorców jest posiadanie spełnianie warunku, wedle którego “bez otrzymania pomocy publicznej (przedsiębiorca) nie podjąłby decyzji o realizacji inwestycji lub zrealizowałby ją w ograniczony lub odmienny sposób”. Dokumenty konkursowe nie wskazują jednoznacznie w jaki sposób miałoby to być oceniane. Istotne jest jednak, by w ramach składanego wniosku w sposób odpowiedni przedstawić sytuację finansową i prognozowaną sytuację finansową wnioskodawcy. Istotnym aspektem jest przedłożenie danych, w jaki sposób projekt będzie realizowany, wraz z zestawieniem przychodów i kosztów operacyjnych. Konieczne jest opracowanie i stworzenie modelu finansowego, by wykazać rentowność projektu. W związku z tym należy przypuszczać, że przedłożone modele finansowe wraz z odpowiednią dokumentacją będą stanowiły podstawę do uznania, czy dany podmiot mógł realizować daną inwestycję z lub bez wsparcia w formie pomocy publicznej  – podkreśla Rogiński.

Magazyny energii dla przedsiębiorców – jakie dokumenty są wymagane?

Powyżej wspominaliśmy o tym, że od wnioskodawców wymagane jest przedstawienie studium wykonalności, aktywnego modelu finansowego i warunków przyłączeniowych. Niezbędne jest też spełnienie kryteriów formalnych, których naruszenie będzie wpływało na automatyczne odrzucenie wniosku. Radca prawny Przemysław Rogiński w rozmowie z nami dodaje, że organizowany program ma charakter konkursowy. Oznacza to, że nie ma ustalonego progu wymaganej minimalnej liczby punktów, które automatycznie wpływają na uzyskanie wsparcia publicznego. Środki są dysponowane w pierwszej kolejności dla tych wniosków, które otrzymają większą liczbę punktów – aż do wyczerpania dostępnych środków. Dlatego też finansowanie zostanie udzielone tym podmiotom, które przedłożą najbardziej kompletne i zaawansowane wnioski aplikacyjne.

 Zestaw punktowanych dokumentów obejmuje między innymi  sprawozdanie finansowe firmy za ostatnie trzy lata działalności, sporządzone zgodnie z wszelkimi wymogami prawnymi.

– W kryteriach konkursowych wyraźnie wskazane zostało, że dane finansowe wraz z przedstawionymi załącznikami będą wykorzystane do analizy dotychczasowej i prognozowanej sytuacji finansowej wnioskodawcy w celu zapewnienia wykonalności i trwałości finansowej oraz zbilansowania źródeł finansowania projektu – mówi Rogiński.

Prawnik w rozmowie z nami zaznacza jednak, że kryteria programu nie wspominają wprost o wykorzystaniu wspomnianych wyżej dokumentów do oceny motywacji do realizacji inwestycji. Mimo tego, jak twierdzi Rogiński, “wnioskodawcy powinni mieć na uwadze, że ich dane finansowe będą do dyspozycji Organizatorów Programu i będą mogły podlegać ocenia także w zakresie omawianego kryterium”. Należy przypuszczać, że to właśnie szczegółowe dane finansowe potencjalnego beneficjenta posłużą NFOŚiGW do oceny tego, czy faktycznie bez otrzymania pomocy publicznej nie podjąłby decyzji o inwestycji.

Co warto dodać, wyznacznikiem dla spełnienia kryterium braku możliwości realizacji inwestycji bez pomocy publicznej jest dzień 9 marca 2023 r. i to właśnie w odniesieniu do tego dnia warunek ten powinien być oceniany. Warunkiem formalnym umożliwiającym przystąpienie do programu jest brak rozpoczęcia inwestycji przed dniem 9 marca 2023 r., przez co należy rozumieć podjęcie robót budowlanych lub złożenie pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia urządzeń lub jakiegokolwiek zobowiązania, w wyniku którego realizacja inwestycji stanie się nieodwracalna.

Zdjęcie autora: Maciej Bartusik

Maciej Bartusik

redaktor GLOBENERGIA