Dom z fotowoltaiką – czy dziedziczymy również elektrownię PV?

Dziedziczenie domów trwa w Polsce od wieków. To jeden z najpopularniejszych sposobów przekazywania majątku z pokolenia na pokolenie. Z upływem czasu zmieniają się nie tylko budynki, jak i technologia, ale również możliwości finansowania inwestycji, a w następstwie pojawiają się pytania o możliwości dziedziczenia. 

Zdjęcie autora: Anna Będkowska

Anna Będkowska

Redaktor prowadzący GLOBEnergia

Jak wygląda kwestia dziedziczenia instalacji fotowoltaicznej zlokalizowanej na dachu, a jak na gruncie w pobliżu budynku? Czy są przepisy, na które należy zwrócić uwagę przy dziedziczeniu? W końcu czy można odziedziczyć instalacje fotowoltaiczną, która nie została jeszcze spłacona? I co z gwarancją na instalację fotowoltaiczną, która nota bene zmienia właściciela w drodze dziedziczenia? Na te pytania odpowiada Adrian Chruszcz - prawnik, ekspert ds. prawa budowlanego. 

Tytułem wstępu należy wskazać, że jeżeli instalacja fotowoltaiczna zainstalowana jest bezpośrednio na budynku, wówczas stanowią jego element składowy i wchodzą do dziedziczenia wraz z domem jako całość.

Możemy również mieć do czynienia z sytuacją, w której elektrownia fotowoltaiczna zlokalizowana jest obok domu np. na gruncie należącym do tej samej osoby, która jest właścicielem gruntu, na którym zlokalizowany jest dom. 

- Wówczas taka instalacja również podlega dziedziczeniu, jednakże w rozumieniu prawa budowlanego stanowi ona odrębny obiekt budowlanych, aniżeli dom. W kwestii dziedziczenia natomiast, nic się nie zmienia – tak samo przechodzą one na spadkobiercę - wyjaśnia prawnik Adrian Chruszcz..

Na jakie przepisy zwrócić uwagę przy dziedziczeniu budynku wraz z panelami fotowoltaicznymi?

W Polsce mamy do czynienia w dwoma sposobami dziedziczenia: ustawowym i testamentowym. Dziedziczenie ustawowe jest formą dziedziczenia stosowaną w przypadku śmierci obywatela bez pozostawienia testamentu. Niektóre rodziny mają jednak tradycję sporządzenia przed śmiercią testamentu.

W przypadku dziedziczenia nieruchomości z instalacją fotowoltaiczną znaczenie ma oczywiście okoliczność, czy będzie miało zastosowanie dziedziczenie ustawowe – tj. dziedziczenie, o którym mowa w kodeksie cywilnym (księga czwarta - spadki), czy też dziedziczenie testamentowe – tj. dziedziczenie na podstawie sporządzonego przez spadkodawcę testamentu. 

- Niezależnie od podstaw dziedziczenia, kwestia przejścia własności paneli fotowoltaicznych wydaje się nie być skomplikowana - informuje ekspert. 

 Jeśli właściciel pozostawił testament, to podział majątku przypada zgodnie z jego ostatnią wolą. Jeśli testamentu nie ma, stosuje się zasady i kolejność  według Kodeksu Cywilnego. 

Dziedziczenie paneli fotowoltaicznych, które nie zostały jeszcze w pełni spłacone

Możliwym problemem natury prawnej, który dość często występuje, jest kwestia dziedziczenia modułów fotowoltaicznych, które nie zostały jeszcze w pełni spłacone przez spadkodawcę. Instalacja fotowoltaiczna może zostać sfinansowana z umowy kredytowej, bądź leasingu konsumenckiego. 

- W takiej sytuacji, aby móc w pełni korzystać z odziedziczonej instalacji, należy przyjmując na siebie prawa i obowiązki spadkodawcy, spłacić panele fotowoltaiczne, które w momencie zapłaty pełnej kwoty przejdą na jego własność - odpowiada prawnik. 

Czy gwarancja na fotowoltaikę przechodzi na następców prawnych?

Częstym pytaniem inwestorów jest pytanie o gwarancję na usługę, sprzęt, czy całą instalację. Nie dziwne jest więc, że wiele z Państwa pyta nas również o kwestie gwarancji na dziedziczoną, względnie nową instalację fotowoltaiczną. 

Może się przecież okazać się, że instalacja ulegnie niezawinionemu przez użytkownika uszkodzeniu, ale pozostaje jeszcze na gwarancji udzielonej przez producenta.

- W takiej sytuacji, następcy prawni z uwagi na fakt, iż wchodzą w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela (spadkodawcy), mają możliwość skorzystania z tych samych uprawnień, które przysługiwały spadkodawcy - wyjaśnia nam Adrian Chruszcz. 

Spadkobiercy mogą zatem skutecznie dochodzić swoich roszczeń w ramach udzielonej gwarancji na sprzęt czy montaż.


Podstawa prawna:

Art. 46-48 oraz art. 922-1087 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360).